Βεργίνα: Νέος κύκλος επεισοδίων.

 

Είχα αναφερθεί παλιότερα στις ενδοπανεπιστημιακές διαμάχες των ανασκαφέων της Βεργίνας. Τώρα είναι πλέον φανερό ότι ανοίγει ένα νέο μέτωπο, ανάμεσα στους πανεπιστημιακούς και την ΙΖ’ ΕΠΚΑ.

Όλα άρχισαν περίπου τρία χρόνια πριν, όταν το ΥΠΠΟ επί Ζαχόπουλου χρηματοδότησε με ένα μεγάλο ποσό την συντήρηση του Ανακτόρου της Βεργίνας με υπεύθυνη την αρχαιολόγο  της ΙΖ’ ΕΠΚΑ Α. Κοτταρίδη. Το Ανάκτορο της Βεργίνας αποτελεί όμως και μέρος της ανασκαφής του ΑΠΘ στο χώρο Βεργίνας. Τότε ακούστηκαν και οι πρώτες μουρμούρες δυσαρέσκειας από τους πανεπιστημιακούς, που εκφράστηκαν δημόσια στο άρθρο του καθηγητή Μ. Τιβέριου στο ΒΗΜΑ. 

Παρόλα αυτά, το 2009 δημοσιεύεται ο επετειακός τόμος για τα 20 χρόνια του «Αρχαιολογικού έργου στη Μακεδονία και Θράκη», όπου αναφέρεται ότι οι μικρές έρευνες του ΑΠΘ στο Ανάκτορο «συμπορεύονται ομαλά με τις εργασίες του ΥΠΠΟ για τη συντήρηση και την ανάδειξη του μνημειακότερου οικοδομήματος της πόλης των Αιγών».

Το φθινόπωρο του 2010 άκουσα πρώτη φορά, από ξένο συνάδελφο, για τη μεγάλη έκθεση για την αρχαία Μακεδονία που λαμβάνει χώρα από τις 7 Απριλίου στο μουσείο Ashmolean της Οξφόρδης και που περιλαμβάνει εκθέματα από τη Βεργίνα. Τότε μου έκανε εντύπωση που το μόνο όνομα που άκουσα ήταν αυτό της Α. Κοτταρίδη, Διευθύντριας πλέον της ΙΖ’ ΕΠΚΑ. Η απορία μου λύθηκε εν μέρει όταν διάβασα το άρθρο στα ΝΕΑ, στο οποίο οι πανεπιστημιακοί ανασκαφείς άφηναν σαφείς αιχμές για τον αποκλεισμό τους από τη διοργάνωση της έκθεσης, καθώς και για την εσκεμμένη απουσία οποιασδήποτε αναφοράς της πανεπιστημιακής ανασκαφής του ΑΠΘ, στην οποία οφείλονται τα περισσότερα ευρήματα της έκθεσης.

Προσωπικές πολιτικές, εγωισμοί και ματαιοδοξία σε ένα σήριαλ που συνεχίζεται, και μόνο επιστήμη δεν θυμίζει.

Ο Μ. Σακελλαρίου στην "Καθημερινή"

Απόσπασμα από τη συνέντευξη του ακαδημαϊκού Μιχαήλ Σακελλαρίου στην "Καθημερινή":

«Μολονότι αισθάνομαι ότι δεν απέδωσα όλα όσα μπορούσα. Σπαταλήθηκα και το ’χω παράπονο αυτό. Μου στέρησαν χρόνο. Διότι ενώ πήρα το πτυχίο μου το 1933 και εμφανίστηκα πολύ γρήγορα μ’ ένα βιβλίο σημαντικό, δεν μπόρεσα να κάνω πανεπιστημιακή καριέρα και σπαταλήθηκα ως καθηγητής της Μέσης Εκπαίδευσης. Ετσι, επεδίωξα να εξαρτώμαι από την κρίση ανθρώπων που ήταν σε θέση να κρίνουν. Πού θα το έβρισκα αυτό; Στο εξωτερικό. Αναγνωρίστηκα εκεί και εξαρτώμουν από τις κρίσεις των ξένων συναδέλφων μου, κι όχι ανοήτων και αγραμμάτων συμπατριωτών μου. Αγαπητή μου, η αντιμετώπιση ενός νέου επιστήμονα στον τόπο μας, τότε και αργότερα και ίσως μέχρι σήμερα, είναι κυριολεκτικά βάρβαρη. Είναι τελείως διαφορετική εκεί όπου υπάρχει πραγματικά πολιτισμός και συναίσθηση καθήκοντος»

Τέλος εποχής για το «Αρχαιολογία και Τέχνες»

Η αισιοδοξία μου δεν κράτησε πολύ. Προχθές ο ΔΟΛ ανακοίνωσε την αναστολή της έκδοσης του περιοδικού «Αρχαιολογία και Τέχνες».

«Μακεδονία: από τις ψηφίδες στα pixels»

Καλή Χρονιά!

Εύχομαι ο νέος χρόνος να είναι γεμάτος υγεία και δημιουργικότητα για όλους μας.

Ας αρχίσουμε αισιόδοξα λοιπόν.

Πρόκειται για την έκθεση «Μακεδονία: από τις ψηφίδες στα pixels» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, η οποία διοργανώνεται από το Ινστιτούτο Πληροφορικής του Ι.Τ.Ε στην Κρήτη και από το Μουσείο.

Η έκθεση αφορά ψηφιακές εφαρμογές σε ευρήματα και μνημεία από τη Μακεδονία. Οι διαδραστικές αυτές εφαρμογές παρουσιάζουν και αναπαριστούν ευρήματα όπως π.χ. χρυσά μακεδονικά στεφάνια και μνημεία, όπως η «Τοιχογραφία του Κυνηγιού» από τον λεγόμενο «Τάφο του Φιλίππου» στη Βεργίνα. Δεν θα περιγράψω εδώ περισσότερα, μπορεί κάποιος να βρεί στην ιστοσελίδα της έκθεσης όλες τις απαραίτητες πληροφορίες, καθώς και video με τις ψηφιακές εφαρμογές.

Θα σταθώ όμως ιδιαίτερα σε δύο, που μου έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση: από τη μία στον «Πανόπτη» με τα χρυσά μακεδονικά στεφάνια: Καταπληκτικές φωτογραφίες με υψηλή ανάλυση που αναδεικνύουν και την πιο μικρή λεπτομέρεια, με πλούσιο υλικό σχετικά με την αρχαία χρυσοχοΐα.  Από την άλλη στη «Μακρογραφία», στην αίθουσα με την «Τοιχογραφία του Κυνηγιού», όπου σύμφωνα με την είσοδο και τη θέση του παρατηρητή στην αίθουσα, ανάλογα είναι και τα επίπεδα εμφάνισης της τοιχογραφίας και των συνοδευτικών πληροφοριών.

Αν βρεθείτε στη Θεσσαλονίκη, αξίζει και με το παραπάνω να την επισκεφτείτε!

ΥΓ. Unfair: στο φυλλάδιο και στο site αναγράφονται όλοι όσοι δούλεψαν γι’ αυτήν την έκθεση, τουλάχιστον από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Από την πλευρά του Ι.Τ.Ε. όμως κάποιοι «ξεχάστηκαν».  

Για το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων.

Ένα σημαντικό κομμάτι από τις αρμοδιότητες του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων, είναι οι εκδόσεις του Υπουργείου Πολιτισμού. Περιλαμβάνουν οδηγούς αρχαιολογικών χώρων και  μουσείων, μονογραφίες, καταλόγους εκθέσεων, πρακτικά συνεδρίων και περιοδικά, όπως το σημαντικότατο Αρχαιολογικό Δελτίο (το οποίο τυπώνεται με ρυθμούς χελώνας, ενδεικτικά: ο πιο πρόσφατος τόμος είναι το πρώτο μέρος των Χρονικών του 2001 που τυπώθηκε το 2009. Οι προηγούμενοι ήταν ο δεύτερος τόμος των Χρονικών του 1999 και οι Μελέτες του 2001 με χρονιά τύπωσης το 2006).

Καθώς είχα γύρω στα δύο χρόνια να επισκεφτώ πωλητήριο του ΤΑΠ, πιο νέο κατάλογο εκδόσεων του 2008 δεν είχα και η ιστοσελίδα του ΤΑΠ δεν έχει ανανεωθεί, κίνησα να δω από κοντά τι νέες εκδόσεις υπάρχουν, αλλά και να προμηθευτώ τίτλους που μου έλειπαν.

Βρήκα μια κυρία και μια κοπέλα, αφοσιωμένες στο online κυνήγι προσφορών γυναικείων υποδημάτων. Η – μοναδική – παρουσία μου, πέρασε απαρατήρητη. Μόνο όταν ζήτησα κάποιους τίτλους και ρώτησα για κάποιους μη διαθέσιμους, γύρισε η κυρία με δυσφορία και διέταξε την κοπέλα  να μου φέρει τα βιβλία, ενώ με ένα ξερό «δεν ξέρω αν και πότε θα ξαναέρθουν» απάντησε για τα υπόλοιπα και γύρισε στην οθόνη του υπολογιστή. Όταν ήρθε η ώρα η κοπέλα δεν ήξερε να συμπληρώσει την χειρόγραφη (!) απόδειξη και ζήτησε τη βοήθεια της «θείας της» για να το κάνει.

Επειδή η κατάσταση αυτή μου προξένησε πολλά ερωτηματικά (το 2007 είχα μηχανογραφημένη απόδειξη!), βρήκα έναν υπεύθυνο σε άλλο πωλητήριο και μου εξήγησε ότι το online σύστημα του ΤΑΠ δεν λειτουργεί εδώ και δύο χρόνια, όλα γίνονται χειρόγραφα κι ότι ο ίδιος περνά τα πάντα σε δικό του πρόγραμμα για να έχει τον έλεγχο της διαθεσιμότητας των τίτλων, των εσόδων και των αποδείξεων. Ότι ουσιαστικά εξαρτάται από την προθυμία των υπαλλήλων να εξυπηρετήσουν τους πελάτες. Για τον μη ανανεωμένο κατάλογο εκδόσεων και ιστοσελίδα του  ΤΑΠ μου απάντησε με ένα μειδίαμα, ενώ όταν είπα ότι με τη δημιουργία ενός online shop το Ταμείο θα θησαύριζε, μόνο που δεν έβαλε τα γέλια, έδειξε τον υπολογιστή στο ταμείο και μου είπε με πικρία «αυτός χρησιμεύει προς το παρόν μόνο για να παίζεις πασιέντζες».

Και να ψάχνεις μπότες στο Αmazon, θα προσέθετα.

---------------------------
Addendum 24.11.2010: Διαβάζω σήμερα στην kathimerini.gr τα εξής:

Αλλάζει προσεχώς το τοπίο της αναβάθμισης υπηρεσιών σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία, με δραστικές παρεμβάσεις που ανακοίνωσε, λίγο νωρίτερα, ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Παύλος Γερουλάνος.
Εκατοντάδες μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι, σε όλη την επικράτεια, θα αναβαθμίσουν τις προσφερόμενες υπηρεσίες τους, από την πώληση μιας φιάλης νερού -εκεί που σήμερα δεν υπάρχει- μέχρι την μηχανογραφημένη έκδοση εισιτηρίων.

Εύχομαι και στο ΤΑΠ.

Addendum 24.01.2011: Η ιστοσελίδα του ΤΑΠ είναι "υπό κατασκευή". Για να δούμε...

Έκθεση Εσωτερικής Αξιολόγησης του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ.

Μετά την αντίστοιχη Έκθεση του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο Ρέθυμνο, περνάμε σε αυτήν του Τμήματος στo Πανεπιστήμιο Αθηνών. 

Αφορά την πενταετία 2004-2009. Ένα κείμενο 174 σελίδων, με όλες τις πληροφορίες σχετικά με το Τμήμα.Με πολλούς αναλυτικούς πίνακες και διαγράμματα. Σε αντίθεση με αυτήν της Κρήτης, υπάρχουν περισσότερα και πιο ακριβή στοιχεία που αφορούν τον αριθμό των φοιτητών και τις επιδόσεις τους κατά τη διάρκεια των σπουδών τους, στατιστικά στοιχεία επιτυχίας-επιτυχίας ανά τομείς και μαθήματα, και πολλά άλλα.

Αποκτά κανείς μια λεπτομερή εικόνα του Τμήματος, τόσο σχετικά με την υλικοτεχνική υποδομή του όσο και τους ανθρώπους του, ΔΕΠ και φοιτητές.

Δεν θα αναφερθώ σε λεπτομέρειες. Μερικές μόνο σύντομες επισημάνσεις: Πάλι οι φοιτητές αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στη διαδικασία Αξιολόγησης. Επίσης δεν ανταποκρίθηκαν όλα τα μέλη ΔΕΠ στη διαδικασία. Τονίζονται πάλι τα αρνητικά φαινόμενα του υπεράριθμου των φοιτητών, της ανεπαρκούς χρηματοδότησης, του χαμηλού επιπέδου των φοιτητών κ.α. Όσον αφορά την έρευνα, συμπεραίνεται ακόμη μια φορά ότι αυτή αποτελεί προσωπική υπόθεση. Κοινή ερευνητική πολιτική του Τμήματος δεν υπάρχει. Η συμμετοχή μεταπτυχιακών και διδακτορικών φοιτητών στην έρευνα εξαρτάται από τις προσωπικές σχέσεις που αναπτύσσει ο καθένας. Η ενημέρωση για τα αποτελέσματα του κάθε ερευνητικού προγράμματος και η αξιολόγησή του εξαρτώνται από τη διάθεση του διευθυντή του.

Γενικά δεν είναι ορατή η ενότητα του Τμήματος, ούτε υπάρχει η αίσθηση της κοινής πορείας και της κοινής χάραξης στόχων από τα μέλη του.

Παρόλα αυτά, η Έκθεση αποτελεί μια συστηματική και λεπτομερή μελέτη. Μένει η σωστή ανάγνωση και χρήση της για το μέλλον του Τμήματος.