in antis

Eξωτερική Αξιολόγηση του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας & Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (ΙΑΚΑ) του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

2011-10-13T18:23:00.000+03:00

Το ΙΑΚΑ του Π.Θ. στο Βόλο ιδρύθηκε το 1993, άρχισε να λειτουργείουσιαστικά το 1998 και μετονομάστηκε (από Λαογραφίας σε Κοινωνικής Ανθρωπολογίας)το 2002.

Θυμάμαι ακόμη τις διαμαρτυρίες και τις αντιδράσεις που συνόδευσαντην ίδρυσή του από τα αντίστοιχα Τμήματα Αρχαιολογίας των «ιστορικότερωνΠανεπιστημίων της Ελλάδος», που θα έλεγαν ο Μυλόπουλος κι ο Πελεγρίνης.

Στη δεκαετία που μας πέρασε το Τμήμα οργάνωσε ένα σύγχρονοπρόγραμμα σπουδών, ανέπτυξε ερευνητική δραστηριότητα και διοργάνωσε τοπικά και διεθνή συνέδριαμε πολύ σημαντικά θέματα. Το Αρχαιολογικό Έργο στη Θεσσαλία και Στερεά Ελλάδα αποτελείπλέον θεσμό, ακολουθώντας το παράδειγμα του ΑΕΜΘ.

Η έκθεση εξωτερικής αξιολόγησης αναφέρει όλα τα παραπάνω. Θασταθώ μόνο επιγραμματικά στα σημεία, τα οποία θεωρώ τα πιο σημαντικά:

- Πρώτη φορά διαβάζω σε έκθεση αξιολόγησης ότι το διδακτικόπροσωπικό συνεργάζεται τόσο άψογα με τη γραμματεία, η οποία υμνείται για τοσημαντικό και πολυσχιδές έργο της.

- Το διδακτικό έργο, επειδή πραγματοποιείται σε σημαντικό βαθμό απόδιδάσκοντες ΠΔ 407/80, κινδυνεύει από τη μείωση των διδασκόντων λόγω των περικοπώντων πιστώσεων και από μελλοντικές συνταξιοδοτήσεις μελών ΔΕΠ.

- Τονίζεται η έλλειψη των συγγενών επιστημονικών τομέων (π.χ.κλασσική φιλολογία) στο πρόγραμμα σπουδών (το Π.Θ. δεν έχει φιλοσοφική Σχολή).

- Ο τεχνολογικός εξοπλισμός είναι πεπαλαιωμένος και χρειάζεταιανανέωση. Παρόλα αυτά η χρήση των ηλεκτρονικών μέσων είναι άριστη.

- Η χρηματοδότηση του Τμήματος είναι πενιχρή, τα μέλη ΔΕΠουσιαστικά χρηματοδοτούν την έρευνά τους και τη διδασκαλία.

- Υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις στη Βιβλιοθήκη, οι οποίες δυσχεραίνουντην έρευνα και διδασκαλία.

- Δεν υπάρχει καμία μέριμνα χρηματοδότησης των υποψηφίων διδακτόρων, οιοποίοι δεν συμμετέχουν επίσης στην διδασκαλία.

- Την όλη λειτουργία του Τμήματος επιβραδύνει τρομερά η γραφειοκρατίατου Πανεπιστημίου.

Συμπερασματικά, ενώ το Τμήμα πληροί όλες τις προϋποθέσεις κι έχει τη δυναμική ναγίνει κέντρο Αριστείας, αυτή φρενάρεται από τη γραφειοκρατία και την ελλιπήχρηματοδότηση.

Υ.Γ.: Στην εισαγωγή αναφέρεται ότι ομάδα φοιτητών (στην οποίαανήκε μόνο ένας (1) φοιτητής του τμήματος) «επιτέθηκε» στην επιτροπή αξιολόγησηςθέλοντας να την εμποδίσει στο έργο της. Καλώς ήλθατε στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο…

Ο νέος νόμος για τα Α.Ε.Ι.

2011-09-09T15:30:00.000+03:00

Παρακολούθησα τις συζητήσεις και την αρθρογραφία όλο αυτό τοδιάστημα, κυρίως αυτών που εναντιώνονται στο νέο νόμο. Και πέρα από τις γραφικότητεςκαι την κενολογία (με μπροστάρη τον πρύτανη του Α.Π.Θ.), δεν άκουσα ούτε ένα σοβαρόεπιχείρημα γιατί ο νόμος αυτός είναι λάθος. Μόνο γενικότητες περί «προστασίαςτου Δημοσίου Πανεπιστημίου», «εκπαίδευσης σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς», «αντισυνταγματικότητας»κι άλλα φανταχτερά.

Καταλαβαίνω ότι είναι μια δύσκολη περίοδος, καθώς καλούμαστενα αλλάξουμε νοοτροπίες και τρόπους λειτουργίας στο Κράτος, την οικονομία, τηνκοινωνία.

Η φούσκα του μεταπολιτευτικού «μοντέλου» στη χώρα μας έσκασε,κι έσκασε με πάταγο. Και μέσα σε αυτήν την αναταραχή βγαίνουν στην επιφάνεια ταπιο άγρια ένστικτα προκειμένου να συντηρηθούν φαύλες καταστάσεις, προνόμια και εξουσίες.

Δεν ξέρω τι θα γίνει τελικά με το νέο νόμο για τα ΑΕΙ. Αυτόπου ξέρω είναι ότι μπορεί να αποτελέσει την βάση για μια θετική προσπάθεια αλλαγήςτης λειτουργίας τους. Είναι στο χέρι της ακαδημαϊκής κοινότητας και μόνο.

Εκθέσεις Εξωτερικής Αξιολόγησης των Τμημάτων Ιστορίας & Αρχαιολογίας ΕΚΠΑ και Ρεθύμνου.

2011-06-30T18:51:00.000+03:00

Μετά τις εκθέσεις εσωτερικής αξιολόγησης των τμημάτων στην Αθήνα και το Ρέθυμνο, ακολουθούν οι εκθέσεις της εξωτερικής που παραδόθηκαν το 2010 (Aθήνας, Ρεθύμνου).

Συντάκτες και των δύο γνωστοί επιστήμονες από το εξωτερικό με πλούσιο βιογραφικό. Ανάμεσά τους και δύο Έλληνες, οι καθηγητές A.Χανιώτης (Princeton) στην έκθεση για την Αθήνα και ο Δ. Παναγιωτόπουλος (Heidelberg) και στις δύο.

Ορισμένες σύντομες παρατηρήσεις:

Και οι δύο βασίζονται στις εκθέσεις εσωτερικής αξιολόγησης, μαζί με μια 3ήμερη επίσκεψη των αξιολογητών σε κάθε τμήμα.

Και οι δύο επαινούν τα δύο τμήματα τόσο για το εκπαιδευτικό, όσο και για το ερευνητικό έργο τους, παρόλα τα εμπόδια.

Και στις δύο, ιδιαίτερα όμως σε αυτήν του τμήματος στην Αθήνα, καταγράφονται και τα προβλήματα των τμημάτων, αλλά και του ελληνικού Πανεπιστημίου εν γένει: μεγάλος αριθμός φοιτητών, ελλιπής χρηματοδότηση, η μάστιγα των κομματικών παρατάξεων, κτήρια που μόνο Πανεπιστήμιο δεν θυμίζουν, προβλήματα στην διοικητική οργάνωση, μεταπτυχιακοί φοιτητές χωρίς υποστήριξη.

Περιμένω τη δημοσίευση κι αυτών των άλλων τμημάτων.

Στη μεγάλη σκηνή…ακόμη μια φορά.

2011-06-27T16:19:00.000+03:00

Αναρωτιέμαι, ως πότε θα επιτρέπουν αυτή τη γελοιότητα…

Βεργίνα: Νέος κύκλος επεισοδίων.

2011-05-11T21:29:00.002+03:00

Είχα αναφερθεί παλιότερα στις ενδοπανεπιστημιακές διαμάχες των ανασκαφέων της Βεργίνας. Τώρα είναι πλέον φανερό ότι ανοίγει ένα νέο μέτωπο, ανάμεσα στους πανεπιστημιακούς και την ΙΖ’ ΕΠΚΑ.

Όλα άρχισαν περίπου τρία χρόνια πριν, όταν το ΥΠΠΟ επί Ζαχόπουλου χρηματοδότησε με ένα μεγάλο ποσό την συντήρηση του Ανακτόρου της Βεργίνας με υπεύθυνη την αρχαιολόγο της ΙΖ’ ΕΠΚΑ Α. Κοτταρίδη. Το Ανάκτορο της Βεργίνας αποτελεί όμως και μέρος της ανασκαφής του ΑΠΘ στο χώρο Βεργίνας. Τότε ακούστηκαν και οι πρώτες μουρμούρες δυσαρέσκειας από τους πανεπιστημιακούς, που εκφράστηκαν δημόσια στο άρθρο του καθηγητή Μ. Τιβέριου στο ΒΗΜΑ.

Παρόλα αυτά, το 2009 δημοσιεύεται ο επετειακός τόμος για τα 20 χρόνια του «Αρχαιολογικού έργου στη Μακεδονία και Θράκη», όπου αναφέρεται ότι οι μικρές έρευνες του ΑΠΘ στο Ανάκτορο «συμπορεύονται ομαλά με τις εργασίες του ΥΠΠΟ για τη συντήρηση και την ανάδειξη του μνημειακότερου οικοδομήματος της πόλης των Αιγών».

Το φθινόπωρο του 2010 άκουσα πρώτη φορά, από ξένο συνάδελφο, για τη μεγάλη έκθεση για την αρχαία Μακεδονία που λαμβάνει χώρα από τις 7 Απριλίου στο μουσείο Ashmolean της Οξφόρδης και που περιλαμβάνει εκθέματα από τη Βεργίνα. Τότε μου έκανε εντύπωση που το μόνο όνομα που άκουσα ήταν αυτό της Α. Κοτταρίδη, Διευθύντριας πλέον της ΙΖ’ ΕΠΚΑ. Η απορία μου λύθηκε εν μέρει όταν διάβασα το άρθρο στα ΝΕΑ, στο οποίο οι πανεπιστημιακοί ανασκαφείς άφηναν σαφείς αιχμές για τον αποκλεισμό τους από τη διοργάνωση της έκθεσης, καθώς και για την εσκεμμένη απουσία οποιασδήποτε αναφοράς της πανεπιστημιακής ανασκαφής του ΑΠΘ, στην οποία οφείλονται τα περισσότερα ευρήματα της έκθεσης.

Προσωπικές πολιτικές, εγωισμοί και ματαιοδοξία σε ένα σήριαλ που συνεχίζεται, και μόνο επιστήμη δεν θυμίζει.

Ο Μ. Σακελλαρίου στην "Καθημερινή"

2011-01-17T14:00:00.002+02:00

Απόσπασμα από τη συνέντευξη του ακαδημαϊκού Μιχαήλ Σακελλαρίου στην "Καθημερινή":

«Μολονότι αισθάνομαι ότι δεν απέδωσα όλα όσα μπορούσα. Σπαταλήθηκα και το ’χω παράπονο αυτό. Μου στέρησαν χρόνο. Διότι ενώ πήρα το πτυχίο μου το 1933 και εμφανίστηκα πολύ γρήγορα μ’ ένα βιβλίο σημαντικό, δεν μπόρεσα να κάνω πανεπιστημιακή καριέρα και σπαταλήθηκα ως καθηγητής της Μέσης Εκπαίδευσης. Ετσι, επεδίωξα να εξαρτώμαι από την κρίση ανθρώπων που ήταν σε θέση να κρίνουν. Πού θα το έβρισκα αυτό; Στο εξωτερικό. Αναγνωρίστηκα εκεί και εξαρτώμουν από τις κρίσεις των ξένων συναδέλφων μου, κι όχι ανοήτων και αγραμμάτων συμπατριωτών μου. Αγαπητή μου, η αντιμετώπιση ενός νέου επιστήμονα στον τόπο μας, τότε και αργότερα και ίσως μέχρι σήμερα, είναι κυριολεκτικά βάρβαρη. Είναι τελείως διαφορετική εκεί όπου υπάρχει πραγματικά πολιτισμός και συναίσθηση καθήκοντος»

Τέλος εποχής για το «Αρχαιολογία και Τέχνες»

2011-01-14T12:48:00.001+02:00

Η αισιοδοξία μου δεν κράτησε πολύ. Προχθές ο ΔΟΛ ανακοίνωσε την αναστολή της έκδοσης του περιοδικού «Αρχαιολογία και Τέχνες».

«Μακεδονία: από τις ψηφίδες στα pixels»

2011-01-10T19:58:00.001+02:00

Καλή Χρονιά!

Εύχομαι ο νέος χρόνος να είναι γεμάτος υγεία και δημιουργικότητα για όλους μας.

Ας αρχίσουμε αισιόδοξα λοιπόν.

Πρόκειται για την έκθεση «Μακεδονία: από τις ψηφίδες στα pixels» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, η οποία διοργανώνεται από το Ινστιτούτο Πληροφορικής του Ι.Τ.Ε στην Κρήτη και από το Μουσείο.

Η έκθεση αφορά ψηφιακές εφαρμογές σε ευρήματα και μνημεία από τη Μακεδονία. Οι διαδραστικές αυτές εφαρμογές παρουσιάζουν και αναπαριστούν ευρήματα όπως π.χ. χρυσά μακεδονικά στεφάνια και μνημεία, όπως η «Τοιχογραφία του Κυνηγιού» από τον λεγόμενο «Τάφο του Φιλίππου» στη Βεργίνα. Δεν θα περιγράψω εδώ περισσότερα, μπορεί κάποιος να βρεί στην ιστοσελίδα της έκθεσης όλες τις απαραίτητες πληροφορίες, καθώς και video με τις ψηφιακές εφαρμογές.

Θα σταθώ όμως ιδιαίτερα σε δύο, που μου έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση: από τη μία στον «Πανόπτη» με τα χρυσά μακεδονικά στεφάνια: Καταπληκτικές φωτογραφίες με υψηλή ανάλυση που αναδεικνύουν και την πιο μικρή λεπτομέρεια, με πλούσιο υλικό σχετικά με την αρχαία χρυσοχοΐα. Από την άλλη στη «Μακρογραφία», στην αίθουσα με την «Τοιχογραφία του Κυνηγιού», όπου σύμφωνα με την είσοδο και τη θέση του παρατηρητή στην αίθουσα, ανάλογα είναι και τα επίπεδα εμφάνισης της τοιχογραφίας και των συνοδευτικών πληροφοριών.

Αν βρεθείτε στη Θεσσαλονίκη, αξίζει και με το παραπάνω να την επισκεφτείτε!

ΥΓ. Unfair: στο φυλλάδιο και στο site αναγράφονται όλοι όσοι δούλεψαν γι’ αυτήν την έκθεση, τουλάχιστον από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Από την πλευρά του Ι.Τ.Ε. όμως κάποιοι «ξεχάστηκαν».

Για το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων.

2010-11-23T16:57:00.004+02:00

Ένα σημαντικό κομμάτι από τις αρμοδιότητες του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων, είναι οι εκδόσεις του Υπουργείου Πολιτισμού. Περιλαμβάνουν οδηγούς αρχαιολογικών χώρων και μουσείων, μονογραφίες, καταλόγους εκθέσεων, πρακτικά συνεδρίων και περιοδικά, όπως το σημαντικότατο Αρχαιολογικό Δελτίο (το οποίο τυπώνεται με ρυθμούς χελώνας, ενδεικτικά: ο πιο πρόσφατος τόμος είναι το πρώτο μέρος των Χρονικών του 2001 που τυπώθηκε το 2009. Οι προηγούμενοι ήταν ο δεύτερος τόμος των Χρονικών του 1999 και οι Μελέτες του 2001 με χρονιά τύπωσης το 2006).

Καθώς είχα γύρω στα δύο χρόνια να επισκεφτώ πωλητήριο του ΤΑΠ, πιο νέο κατάλογο εκδόσεων του 2008 δεν είχα και η ιστοσελίδα του ΤΑΠ δεν έχει ανανεωθεί, κίνησα να δω από κοντά τι νέες εκδόσεις υπάρχουν, αλλά και να προμηθευτώ τίτλους που μου έλειπαν.

Βρήκα μια κυρία και μια κοπέλα, αφοσιωμένες στο online κυνήγι προσφορών γυναικείων υποδημάτων. Η – μοναδική – παρουσία μου, πέρασε απαρατήρητη. Μόνο όταν ζήτησα κάποιους τίτλους και ρώτησα για κάποιους μη διαθέσιμους, γύρισε η κυρία με δυσφορία και διέταξε την κοπέλα να μου φέρει τα βιβλία, ενώ με ένα ξερό «δεν ξέρω αν και πότε θα ξαναέρθουν» απάντησε για τα υπόλοιπα και γύρισε στην οθόνη του υπολογιστή. Όταν ήρθε η ώρα η κοπέλα δεν ήξερε να συμπληρώσει την χειρόγραφη (!) απόδειξη και ζήτησε τη βοήθεια της «θείας της» για να το κάνει.

Επειδή η κατάσταση αυτή μου προξένησε πολλά ερωτηματικά (το 2007 είχα μηχανογραφημένη απόδειξη!), βρήκα έναν υπεύθυνο σε άλλο πωλητήριο και μου εξήγησε ότι το online σύστημα του ΤΑΠ δεν λειτουργεί εδώ και δύο χρόνια, όλα γίνονται χειρόγραφα κι ότι ο ίδιος περνά τα πάντα σε δικό του πρόγραμμα για να έχει τον έλεγχο της διαθεσιμότητας των τίτλων, των εσόδων και των αποδείξεων. Ότι ουσιαστικά εξαρτάται από την προθυμία των υπαλλήλων να εξυπηρετήσουν τους πελάτες. Για τον μη ανανεωμένο κατάλογο εκδόσεων και ιστοσελίδα του ΤΑΠ μου απάντησε με ένα μειδίαμα, ενώ όταν είπα ότι με τη δημιουργία ενός online shop το Ταμείο θα θησαύριζε, μόνο που δεν έβαλε τα γέλια, έδειξε τον υπολογιστή στο ταμείο και μου είπε με πικρία «αυτός χρησιμεύει προς το παρόν μόνο για να παίζεις πασιέντζες».

Και να ψάχνεις μπότες στο Αmazon, θα προσέθετα.

---------------------------
Addendum 24.11.2010: Διαβάζω σήμερα στην kathimerini.gr τα εξής:

Αλλάζει προσεχώς το τοπίο της αναβάθμισης υπηρεσιών σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία, με δραστικές παρεμβάσεις που ανακοίνωσε, λίγο νωρίτερα, ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Παύλος Γερουλάνος.
Εκατοντάδες μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι, σε όλη την επικράτεια, θα αναβαθμίσουν τις προσφερόμενες υπηρεσίες τους, από την πώληση μιας φιάλης νερού -εκεί που σήμερα δεν υπάρχει- μέχρι την μηχανογραφημένη έκδοση εισιτηρίων.

Εύχομαι και στο ΤΑΠ.

Addendum 24.01.2011: Η ιστοσελίδα του ΤΑΠ είναι "υπό κατασκευή". Για να δούμε...

Έκθεση Εσωτερικής Αξιολόγησης του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ.

2010-07-22T16:28:00.002+03:00

Μετά την αντίστοιχη Έκθεση του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο Ρέθυμνο, περνάμε σε αυτήν του Τμήματος στo Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Αφορά την πενταετία 2004-2009. Ένα κείμενο 174 σελίδων, με όλες τις πληροφορίες σχετικά με το Τμήμα.Με πολλούς αναλυτικούς πίνακες και διαγράμματα. Σε αντίθεση με αυτήν της Κρήτης, υπάρχουν περισσότερα και πιο ακριβή στοιχεία που αφορούν τον αριθμό των φοιτητών και τις επιδόσεις τους κατά τη διάρκεια των σπουδών τους, στατιστικά στοιχεία επιτυχίας-επιτυχίας ανά τομείς και μαθήματα, και πολλά άλλα.

Αποκτά κανείς μια λεπτομερή εικόνα του Τμήματος, τόσο σχετικά με την υλικοτεχνική υποδομή του όσο και τους ανθρώπους του, ΔΕΠ και φοιτητές.

Δεν θα αναφερθώ σε λεπτομέρειες. Μερικές μόνο σύντομες επισημάνσεις: Πάλι οι φοιτητές αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στη διαδικασία Αξιολόγησης. Επίσης δεν ανταποκρίθηκαν όλα τα μέλη ΔΕΠ στη διαδικασία. Τονίζονται πάλι τα αρνητικά φαινόμενα του υπεράριθμου των φοιτητών, της ανεπαρκούς χρηματοδότησης, του χαμηλού επιπέδου των φοιτητών κ.α. Όσον αφορά την έρευνα, συμπεραίνεται ακόμη μια φορά ότι αυτή αποτελεί προσωπική υπόθεση. Κοινή ερευνητική πολιτική του Τμήματος δεν υπάρχει. Η συμμετοχή μεταπτυχιακών και διδακτορικών φοιτητών στην έρευνα εξαρτάται από τις προσωπικές σχέσεις που αναπτύσσει ο καθένας. Η ενημέρωση για τα αποτελέσματα του κάθε ερευνητικού προγράμματος και η αξιολόγησή του εξαρτώνται από τη διάθεση του διευθυντή του.

Γενικά δεν είναι ορατή η ενότητα του Τμήματος, ούτε υπάρχει η αίσθηση της κοινής πορείας και της κοινής χάραξης στόχων από τα μέλη του.

Παρόλα αυτά, η Έκθεση αποτελεί μια συστηματική και λεπτομερή μελέτη. Μένει η σωστή ανάγνωση και χρήση της για το μέλλον του Τμήματος.

Η χορηγία, το Νομισματικό Μουσείο και το ΥΠΠΟ.

2010-07-14T16:23:00.005+03:00

Ελλάδα, η χώρα των κραυγαλέων αντιθέσεων. Που οι σοβαρές και καλές προσπάθειες, όταν γίνονται γνωστές και αναγνωρίσιμες, σου αφήνουν μια αίσθηση ικανοποίησης και αισιοδοξίας. Και μετά συμβαίνει κάτι άλλο που σε επαναφέρει στην τραγική πραγματικότητα, όπου η μιζέρια, η μετριότητα και η ανικανότητα μοιάζουν ανίκητες, σχεδόν μοιραίες να συνοδεύουν την καθημερινότητά μας.

Μόλις χθες λοιπόν ξεφύλλιζα τον κατάλογο της έκθεσης του Νομισματικού Μουσείου για τους «θησαυρούς» νομισμάτων που ανήκουν στη συλλογή του («Εκ των … υπό την ρίζαν δένδρου ευρεθέντων»: Αρχαίοι Ελληνικοί Θησαυροί στο Νομισματικό Μουσείο). Προσεγμένη έκδοση, με πλούσιο φωτογραφικό υλικό υψηλής ποιότητας. Με πολύ σημαντικές πληροφορίες για τους αρχαιολόγους, τους ιστορικούς και τους νομισματολόγους. (Ιδιαίτερα για το ποιοι «θησαυροί» του Μουσείου περιέχονται στο Inventory of Greek Coin Hoards και στα Coin Hoards).

Η έκθεση και η έκδοση του καταλόγου υποστηρίχθηκε με χορηγία από το Club Hotel Casino Loutraki.

Και σήμερα διαβάζω την παρακάτω είδηση στην "Καθημερινή":

Καζίνο Λουτρακίου: Εξώδικο προς υπουργεία για κακή διαχείριση χορηγίας

Η Club Hotel Casino Loutraki, με εξώδικο που επέδωσε σήμερα στους υπουργούς Πολιτισμού - Τουρισμού κ. Παύλο Γερουλάνο και Οικονομικών, κ. Γιώργο Παπακωνσταντίνου, εκφράζει τη διαμαρτυρία της για την αναποτελεσματική διαχείριση πολιτιστικής χορηγίας, ύψους 95.000 ευρώ. Η χορηγία, η οποία εγκρίθηκε από τον τότε υπουργό Πολιτισμού και καταβλήθηκε από την Club Hotel Casino Loutraki το 2008, αφορά την εκπόνηση τριών μελετών, για την ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων Αρχαίας Σικυώνας, Αρχαιολογικού Μουσείου Φενεού και Αρχαίας Στυμφάλου.
Μέσω του εξωδίκου, το Υπουργείο Πολιτισμού εγκαλείται για αδικαιολόγητη καθυστέρηση και αδιαφορία, όσον αφορά την υλοποίηση των συμβατικών υποχρεώσεών του, με αποτέλεσμα τα χρήματα να έχουν απορροφηθεί από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Η Club Hotel Casino Loutraki θεωρεί ότι η μακροχρόνια αυτή απραξία εκ μέρους των αρμοδίων φορέων του κράτους, καταστρατηγεί τόσο τους όρους της υπογραφείσας σύμβασης, όσο και τη βούληση του χορηγού, ακυρώνοντας την έννοια της πολιτιστικής χορηγίας.
Ο κ. Αντώνης Στεργιώτης, Διαχειριστής της Club Hotel Casino Loutraki, δήλωσε σχετικά: «Η μέχρι σήμερα μη υλοποίηση της χορηγίας μας αντιστρατεύεται και απαξιώνει τις δεσμεύσεις του πρωθυπουργού κ. Γ. Α. Παπανδρέου, για εδραίωση νέων σχέσεων μεταξύ κράτους και επιχειρήσεων. Σχέσεων οι οποίες θα διέπονται από διαφάνεια, σωστή διαχείριση και αποτελεσματικότητα, ξεπερνώντας γραφειοκρατικές διαδικασίες. Πολύ δε περισσότερο στην περίπτωση της πολιτιστικής χορηγίας, όπου η σχέση κράτους και επιχειρήσεων διέπεται από διαφανείς και σαφείς συμβατικούς όρους, σύμφωνα με τον Ν.3525/2007.
.......

Κρατάω μια επιφύλαξη για αυτά που καταγγέλλει η εταιρεία, γιατί δεν έχω διαβάσει κάποια απάντηση από το ΥΠΠΟ. Μάλλον όμως πρόκειται για ακόμη μια περίπτωση κακής διαχείρισης πόρων από το Υπουργείο…

Σε μια εποχή που το ΥΠΠΟ δεν έχει πόρους να καλύψει ακόμη και στοιχειώδεις ανάγκες, δεν μπορεί να διαχειριστεί ούτε τις χορηγίες ιδιωτών. Έχει την πολυτέλεια;

--------------------

Update: Σχόλιο της Μαρίας Θερμού στο ΒΗΜΑ της Κυριακής

Διαμαρτυρία ή λογική; Ή και τα δυο;

2010-05-25T13:44:00.001+03:00

Στην Ακρόπολη ο Κ. Παπούλιας
Επίσκεψη στην Ακρόπολη πραγματοποίησε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, με αφορμή την ολοκλήρωση των προγραμμάτων αποκατάστασης σε Παρθενώνα και Προπύλαια.
Την ικανοποίησή του για την έκβαση των αναστηλωτικών έργων στην Ακρόπολη, εξέφρασε το πρωί, επισκεπτόμενος την Ακρόπολη, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.............
Τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας υποδέχθηκε ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος και η Γενική Γραμματέας Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Διαμαρτυρία συμβασιούχων
Από το πρωί, στο χώρο βρίσκονταν έκτακτοι εργαζόμενοι στους αρχαιολογικούς χώρους που επέτρεπαν στους τουρίστες να μπαίνουν δωρεάν στην Ακρόπολη.
Στη συνέχεια, οι συμβασιούχοι εισήλθαν στο χώρο της Ακρόπολης και συνέχισαν τη διαμαρτυρία τους φωνάζοντας συνθήματα, καθώς διαμαρτύρονται για την μη μονιμοποίησή τους, την παύση του 24μηνου και για τις προσλήψεις που έχουν γίνει.

Από kathimerini.gr

Μάθαμε σε αυτήν τη χώρα, όταν θέλουμε να διαμαρτυρηθούμε να κάνουμε ό,τι γουστάρουμε. Να κλείνουμε δρόμους και λιμάνια, να κατεβάζουμε διακόπτες, να πετροβολούμε αστυνομικά τμήματα, να καταλαμβάνουμε δημόσια κτίρια και να απλώνουμε πανό διαμαρτυρίας στα τείχη της Ακρόπολης. Επίσης να μην αφήνουμε τους συναδέλφους μας να κάνουν τη δουλειά τους και να αφήνουμε τους τουρίστες να μπαίνουν δωρεάν στην Ακρόπολη. Τώρα αν όλα τα παραπάνω είναι πράξεις που άπτονται του Ποινικού Δικαίου, που είναι και το λιγότερο σε τελική ανάλυση, δεν μας ενδιέφερε ποτέ, ούτε ως πολίτες ούτε ως Κράτος.

Και αυτό γιατί μισούμε ό,τι είναι δημόσιο, ό,τι αντιπροσωπεύει το Κράτος, ακόμη κι αν είναι ο ίδιος ο χώρος εργασίας μας.

Δεν ξέρω πότε θα το αντιληφθούμε, αλλά εάν υπάρχει μια στιγμή που σαν Κοινωνία πρέπει να δείξουμε ψυχραιμία και σύνεση, αυτή είναι τώρα. Ξοδέψαμε πολύ χρόνο, χρήμα, ενέργεια σε όλα αυτά που μας οδήγησαν εδώ που είμαστε τώρα. Ας δοκιμάσουμε μια άλλη πορεία. Αυτή της λογικής και του μέτρου. Ποιος ξέρει, μπορεί και να μας βγει και σε καλό.

Η Βεργίνα, το τείχος, το μπλέξιμο.

2009-12-07T16:51:00.003+02:00

Ο αρχαιολογικός χώρος της Βεργίνας είναι γνωστός για δύο πράγματα: για τα αρχαιολογικά ευρήματα και για τις «αρχαιολογικές» διαμάχες. Διαμάχες που συχνά ξεφεύγουν του αρχαιολογικού χώρου ή των διαδρόμων του Α.Π.Θ. και διαδραματίζονται στον ημερήσιο Τύπο.

Πληροφορηθήκαμε πριν λίγες μέρες λοιπόν για την πρόοδο των ανασκαφών που γίνονται για την αποκάλυψη του τείχους της αρχαίας πόλης, οι οποίες γίνονται από τον αναπλ. Καθηγητή του Α.Π.Θ. κ. Π. Φάκλαρη. Σημαντική ανασκαφή και σημαντικές ανακαλύψεις, τις οποίες ελπίζουμε να δούμε και γρήγορα επιστημονικά δημοσιευμένες.

Προς το παρόν δημοσιευμένες στον Τύπο διαβάζουμε τις διαμάχες των διαδόχων του Μ. Ανδρόνικου. Για το τείχος, την ευθύνη του χώρου και τα δικαιώματα ανασκαφής. Ελπίζω μόνο να μην «σκόνταψε» ο κ. Φάκλαρης πάνω σε τάφους, γιατί θα έχουμε νέα επεισόδια στο «σήριαλ Βεργίνα».

Έκθεση Εσωτερικής Αξιολόγησης στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Ρεθύμνου. Πρόχειρη αποτίμηση.

2009-11-27T18:00:00.006+02:00

Προσπάθησα στα προηγούμενα posts να κάνω μια παρουσίαση της Έκθεσης Εσωτερικής Αξιολόγησης του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο Ρέθυμνο, εμμένοντας σε κάποια σημεία.

Μερικές σκόρπιες σκέψεις πάνω σε αυτήν:

Η Έκθεση είναι στο σύνολό της πολύ καλή, σωστά δομημένη, με πολύ λεπτομερή κείμενα, συνοδευτικούς πίνακες και άλλα στοιχεία

Όσον αφορά το περιεχόμενο, είναι αποκαλυπτική για τις αδυναμίες και τις ελλείψεις που συναντούμε γενικά στα περισσότερα Τμήματα των Α.Ε.Ι., τόσο σε επίπεδο οργάνωσης και υποδομών, όσο και στο διδακτικό – ερευνητικό επίπεδο.
Η εκτίμησή μου είναι ότι η Αξιολόγηση και τα αποτελέσματά της είναι ένα σημαντικό βήμα προόδου και η αποτίμηση είναι γενικά θετική.
Μέσα από αυτήν μπορεί το Τμήμα αλλά και κάθε μέλος ΔΕΠ να δει τις δυνατότητες και τις αδυναμίες του, να εντοπίσει ελλείψεις και να προσπαθήσει να τις διορθώσει.

Αρνητική εντύπωση μου προκάλεσαν τόσο η αρνητική στάση μελών ΔΕΠ απέναντι στο θέμα «Αξιολόγηση», όσο και η απουσία ενεργής συμμετοχής των φοιτητών στα δρώμενα του Τμήματος.

Ορισμένα επιμέρους θέματα, όπως π.χ. η κατηγοριοποίηση των δημοσιεύσεων των μελών ΔΕΠ με ποιοτικούς/ποσοτικούς όρους, είναι ακόμη ανοιχτά, θεωρώ όμως θετικό ότι η συζήτηση αρχίζει να ανοίγει σε θέματα-ταμπού στις ανθρωπιστικές επιστήμες.

Θεωρώ τέλος επιβεβλημένη και τη δημοσίευση των Εκθέσεων Αξιολόγησης από τα υπόλοιπα Τμήματα Αρχαιολογίας της χώρας, ώστε να έχουμε μια πληρέστερη εικόνα.

Έκθεση Εσωτερικής Αξιολόγησης στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Ρεθύμνου. Μέρος 3ο.

2009-11-27T16:53:00.004+02:00

5. Ερευνητικό έργο

Η ενότητα περιγράφει γενικά το ερευνητικό έργο των μελών ΔΕΠ του τμήματος: δημοσιεύσεις, συμμετοχές σε συνέδρια, ομιλίες, ανασκαφές, οργάνωση συνεδρίων κ.α. Γίνεται λόγος για τα μέσα που χρησιμοποιούν στην έρευνά τους καθώς και προτάσεις για αναβάθμιση υποδομών και αγορά απαραίτητου εξοπλισμού.
Θα σταθώ στις δημοσιεύσεις: Το σύνολο των δημοσιεύσεων για το διάστημα 2004-2008/9 είναι 289, ελληνόγλωσσες και ξενόγλωσσες, για όλο το Τμήμα. Στον αριθμό περιλαμβάνονται τόσο οι επιμέλειες συλλογικών τόμων (που δεν είναι δημοσίευση αλλά εκδοτική δραστηριότητα) όσο και τα άρθρα των επιμελητών στους τόμους που εξέδωσαν. Παρατηρώ επίσης ότι έγιναν 162 δημοσιεύσεις άρθρων σε συλλογικούς τόμους και 56 σε επιστημονικά περιοδικά.

6. Σχέσεις με κοινωνικούς και πολιτιστικούς φορείς και δραστηριότητες που απευθύνονται στο ευρύ κοινό

Εδώ περιγράφονται οι δραστηριότητες του Τμήματος και των μελών ΔΕΠ με σκοπό τη διάχυση της Επιστήμης στο ευρύ κοινό με διαλέξεις, συμμετοχές σε τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές, παρουσιάσεις βιβλίων κ.α.

7. Στρατηγική ακαδημαϊκής ανάπτυξης

Οι στόχοι του Τμήματος για το διάστημα έως το 2012/13, όπου αναφέρονται αναλυτικά και με αριθμούς οι ανάγκες αύξησης του διδακτικού και διοικητικού προσωπικού, νέων υποδομών και συντήρηση των υπαρχόντων, αύξηση των κονδυλίων για τα ερευνητικά προγράμματα κ.α.

8. Διοικητικές υπηρεσίες και υποδομές

Στην ενότητα αυτή περιγράφονται η σχέση του Τμήματος με τις διοικητικές υπηρεσίες του Πανεπιστημίου, Γραμματείες, Κεντρική Βιβλιοθήκη κ.α., τα προβλήματα που προκύπτουν (ελλείψεις σε προσωπικό και μέσα, προβληματική επικοινωνία και συντονισμός, γραφειοκρατία) και τρόποι θεραπείας τους. Επίσης τα προβλήματα που παρουσιάζουν οι κτιριακές υποδομές (έλλειψη συντήρησης και καθαριότητας). Σημαντική ακόμη η αναφορά σε θέματα που προκύπτουν από τη χρήση τους και η ανάγκη υιοθέτησης πρωτοβουλιών φιλικών προς το περιβάλλον.

9. Συμπεράσματα

Το κυρίως μέρος της Έκθεσης ολοκληρώνεται με μια ανασκόπηση των έως τώρα γραφομένων, όπου τονίζονται τόσο τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Τμήματος στο διδακτικό και ερευνητικό επίπεδο, καθώς και στα εφόδια που αποκτούν οι φοιτητές τους για τη μετέπειτα σταδιοδρομία τους, όσο και η ανάγκη για περαιτέρω ανάπτυξή του.

Η Έκθεση ολοκληρώνεται με την παράθεση πινάκων και παραρτημάτων.

Έκθεση Εσωτερικής Αξιολόγησης στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Ρεθύμνου. Μέρος 2ο.

2009-11-18T16:10:00.005+02:00

2. Παρουσίαση του Τμήματος

Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται το Τμήμα, με το ιστορικό της ίδρυσής του, την τοποθεσία και τις εγκαταστάσεις του, την εσωτερική οργάνωση και διοίκηση, τις κατευθύνσεις σπουδών και τις ερευνητικές δραστηριότητες. Επίσης οι εκτιμήσεις του Τμήματος για τους σκοπούς και τους στόχους του, όπου γίνεται λόγος τόσο για διοικητικά-οργανωτικά προβλήματα (έλλειψη υποστηρικτικού-διοικητικού προσωπικού, υποδομών και εργαστηρίων), όσο και για την εισαγωγή υπεράριθμων φοιτητών στο Τμήμα και τα επακόλουθα αυτής, αλλά και για την ανοργανωσιά που επικρατεί με τους διδάσκοντες Π.Δ. 407/80 ή με τη διαχείριση κονδυλίων.

3. Προγράμματα Σπουδών

Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται τα προγράμματα Σπουδών του Τμήματος, προπτυχιακά και μεταπτυχιακά, με επιμέρους πληροφορίες για τις πιστωτικές μονάδες καθώς και τη δομή των μαθημάτων. Εύστοχο βρίσκω τον διαχωρισμό σε Παραδόσεις, Σεμινάρια και Προσεμινάρια, που ακολουθεί ένα δυτικοευρωπαϊκό μοντέλο.
Καταγράφεται επίσης η οργάνωση και η δομή των μεταπτυχιακών προγραμμάτων ανά κατεύθυνση, όπου περιλαμβάνονται και όλα τα στοιχεία που τα συνθέτουν, από μαθήματα έως συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα και οργάνωση διαλέξεων.

4. Διδακτικό έργο

Εδώ αναφέρονται τα σχετικά με το διδακτικό έργο των μελών ΔΕΠ του Τμήματος, την οργάνωση των μαθημάτων, την αξιολόγηση των φοιτητών κ.α. Θετικό στοιχείο η ανανέωση των μαθημάτων ανά εξάμηνο. Αρνητικό τα διάφορα προβλήματα λόγω έλλειψης υποδομών αλλά και οργάνωσης, καθώς και συνεργασίας με άλλα Τμήματα, την Κεντρική Βιβλιοθήκη ή την κεντρική Διοίκηση του Πανεπιστημίου.

Όσον αφορά την αξιολόγηση των Καθηγητών από τους φοιτητές, η έκθεση αναφέρει ότι

Η εφαρμογή του μέτρου του τυποποιημένου ερωτηματολογίου είχε εξαιρετικά περιορισμένη απήχηση κατά το ακαδημαϊκό έτος 2008-2009

και ότι

Αρκετοί διδάσκοντες αντιδρούν στη χρήση των ερωτηματολογίων για διάφορους λόγους και γι’ αυτό δεν τα χρησιμοποίησαν. Ορισμένοι από τους λόγους που προβάλλουν είναι οι εξής: α) διότι τα ερωτηματολόγια, ιδιαίτερα αυτά που έχει συντάξει η ΑΔΙΠ, στοχοποιούν, ως κρινόμενο, ατομικά τον διδάσκοντα και δεν αποσκοπούν στην αξιολόγηση του μαθήματος ως ενιαίας συλλογικής-διαδραστικής διαδικασίας μεταξύ διδασκόντων και διδασκομένων, β) οι περισσότεροι φοιτητές δεν έχουν το υπόβαθρο, το ενδιαφέρον, τη συνέπεια και την ωριμότητα να αντιληφθούν την αξία ενός μαθήματος πέρα από τα δίπολα «εύκολο-απαιτητικό», «ευχάριστο-κουραστικό», γ) οι φοιτητικές παρατάξεις μπορεί να δώσουν «γραμμή» στους φοιτητές για την ομαδική επικρότηση ή απόρριψη της αξίας ενός μαθήματος από τους φοιτητές, ανάλογα με τη στάση που τηρούν απέναντι στο συγκεκριμένο διδάσκοντα, δ) τα ερωτηματολόγια που έχουν συνταχθεί με βάση τα πρότυπα της ΑΔΙΠ δεν προσφέρουν κάτι ιδιαίτερο που οι διδάσκοντες δεν γνωρίζουν ήδη σε σχέση με την αντίληψη των φοιτητών για το μάθημά τους, ε) είναι τουλάχιστον υποκριτικό να δίνουν ερωτηματολόγια για να κριθεί το μάθημά τους και η διδασκαλία τους, τη στιγμή που το κράτος και το πανεπιστήμιο δεν μπορούν να διασφαλίσουν ούτε καν τις στοιχειώδεις απαραίτητες συνθήκες για να γίνει το μάθημα (π.χ. άρτιες αίθουσες), στ) θεωρούν πως το αποτέλεσμα του μαθήματος ως προς τη δική τους απόδοση φαίνεται επαρκώς στις εξετάσεις.

[Οι τονισμοί δικοί μου]

Δεν ξέρω πραγματικά αν πρέπει κανείς να γελάσει ή να κλάψει με αυτά. Μετά από την πρώτη αντίδραση, έχει απομείνει μια έντονη ανησυχία. Και για τους ίδιους τους καθηγητές, αλλά περισσότερο για τους φοιτητές. Για τους καθηγητές γιατί ξεχνούν ότι δεν είναι μόνο δημόσιοι υπάλληλοι που απλά διεκπεραιώνουν την εργασία τους και ανακαλύπτουν φαντάσματα που τους διώκουν και αμφισβητούν το status quo ή την «αυθεντία» τους. Για τους φοιτητές, ακριβώς γιατί έχουν τέτοιους ανθρώπους για καθηγητές: που μένουν περιχαρακωμένοι στη μετριότητα.

Συνεχίζεται.

Έκθεση Εσωτερικής Αξιολόγησης στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Ρεθύμνου. Μέρος 1ο.

2009-11-03T20:49:00.005+02:00

Τον Σεπτέμβριο το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης κατέθεσε την Έκθεση Εσωτερικής Αξιολόγησης για το 2008/9. Είναι η πρώτη έκθεση Αξιολόγησης που διαβάζω, καθώς δεν έχω εντοπίσει άλλη από τα υπόλοιπα Τμήματα της χώρας.

Η Έκθεση παρουσιάζει τη δομή και οργάνωση του Τμήματος, τα Προγράμματα Σπουδών, το διδακτικό και ερευνητικό έργο του Τμήματος από το 2004 ως το 2008, τις διοικητικές και κτιριακές υποδομές του και την στρατηγική ανάπτυξής του. Στο Παράρτημα βρίσκει κανείς τους αντίστοιχους πίνακες.

Ας πάρουμε λοιπόν τα πράγματα από την αρχή:

Πρόλογος

Στον Πρόλογο έχουμε και το συμπέρασμα της Έκθεσης, ότι δηλ.

«Η διαδικασία αξιολόγησης οδήγησε στην κοινή διαπίστωση ότι το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας λειτουργεί με διαφάνεια, συλλογικότητα και σεβασμό προς τις δημοκρατικές διαδικασίες και ότι προάγει και καλλιεργεί τις επιστήμες της Ιστορίας και της Αρχαιολογίας με συνέπεια και με υψηλά επιστημονικά κριτήρια.
Συγχρόνως έδωσε τη δυνατότητα να καταγραφούν με σαφήνεια οι κύριες αρετές και ο δυναμισμός του Τμήματος, καθώς επίσης και τα σημεία στα οποία υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης».

Ακολουθεί επίθεση στο Υπουργείο τόσο για τη διαδικασία της Αξιολόγησης, όσο και για την υπόθεση με τις οικονομικές ατασθαλίες της Επιτροπής Ερευνών του Πανεπιστημίου, στην οποία εμπλέκονται και μελή ΔΕΠ του Τμήματος.

1. Η διαδικασία της εσωτερικής αξιολόγησης

Εδώ περιγράφεται το ιστορικό και η μέθοδος της αξιολόγησης. Μαθαίνουμε λοιπόν ότι

«…η διαδικασία που προβλέπει ο νόμος -με τη συμπλήρωση πληθώρας απογραφικών δελτίων από όλους τους διδάσκοντες για κάθε τους δραστηριότητα, την επεξεργασία ποσοτικών δεδομένων και τη σύνταξη εκθέσεων κάθε χρόνο- είναι ακραία γραφειοκρατική σε ένα ήδη επιβαρημένο με φόρτο εργασίας περιβάλλον με ανεπαρκή μέσα και προσωπικό. Πρόκειται δηλαδή για μια διαδικασία που καλούνται να διεξαγάγουν οι διδάσκοντες, σε βάρος της έρευνας και της διδασκαλίας, των κατεξοχήν δραστηριοτήτων τους, στις οποίες προστίθενται φυσικά και οι υποχρεωτικές από το νόμο διοικητικές δραστηριότητες. Από ορισμένους συναδέλφους υποστηρίζεται επιπλέον ότι η διαδικασία αυτή επιτρέπει τη σταδιακή χειραγώγηση των διδασκόντων και ως εκ τούτου συνιστά απειλή για την ακαδημαϊκή ελευθερία.»

Από τα παραπάνω συμπεραίνω ότι η διαδικασία αξιολόγησης είναι μάλλον άγνωστη έννοια για τα μέλη ΔΕΠ, που ούτε γνωρίζουν τί σημαίνει ούτε τί εξυπηρετεί. Όσο για τη «χειραγώγηση» και την «απειλή για την ακαδημαϊκή ελευθερία», πολύ θα ήθελα να μου εξηγήσει κάποιος από πού προκύπτει.

Κατόπιν μαθαίνουμε ότι τα μέλη ΔΕΠ συναίνεσαν να κατατεθεί η Έκθεση

«λόγω της εκβιαστικής πίεσης που άσκησε στα Τμήματα το ΥΠΕΠΘ, το οποίο έθεσε ως προϋπόθεση για να ανανεωθούν τα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών των ελληνικών πανεπιστημίων, όπως απαιτεί ο τελευταίος νόμος για τις μεταπτυχιακές σπουδές, το σχέδιο υπουργικής απόφασης να συνοδεύεται από την έκθεση αξιολόγησης του Τμήματος.»

Έκπληξη όμως προκαλεί και ότι

«Τα περισσότερα μέλη του Τμήματος δεν έχουν πειστεί ότι υπάρχουν σήμερα οι αναγκαίοι όροι και οι προϋποθέσεις για μια ουσιαστική αξιολόγηση. Για τους παραπάνω λόγους ορισμένοι συνάδελφοι δεν θέλησαν να συμπληρώσουν τα απογραφικά δελτία έργου και μαθημάτων και έστειλαν στην επιτροπή μόνο τον κατάλογο των επιστημονικών τους δημοσιεύσεων για την τελευταία πενταετία.»

Αστειότητες. Ερώτηση: Τί προβλέπεται για αυτές τις περιπτώσεις;

Αρνητική εντύπωση επίσης μου προκάλεσε η άρνηση των φοιτητών συμμετάσχουν στη διαδικασία, παρόλο που αποτελούσαν μέλη της Επιτροπής Αξιολόγησης. Έλλειψη νοοτροπίας ενεργής συμμετοχής και δράσης για τις σπουδές τους…

Υπάρχουν και κάποια σημεία της Έκθεσης στα οποία λίγο ή πολύ συμφωνώ με τα θέματα που σχετίζονται με τη διαδικασία της αξιολόγησης, όπως

«Αποτυπώθηκε επίσης ο προβληματισμός που είχε επανειλημμένα κατατεθεί αναφορικά με τα ανεφάρμοστα για τις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες κριτήρια για τον μηχανιστικό διαχωρισμό των δημοσιεύσεων σε επιστημονικά περιοδικά με κριτές ή χωρίς κριτές, ανάλογα με το δείκτη απήχησης κ.ά., ο οποίος δεν λαμβάνει υπόψη την αυτοτελή αξία του περιεχομένου της κάθε δημοσίευσης, αλλά την κρίνει μόνο βάσει του πού έχει δημοσιευτεί.»

Πράγματι, στις ανθρωπιστικές επιστήμες δεν μπορούν να υιοθετηθούν (ακόμη;) μοντέλα αξιολόγησης με αυτά που ισχύουν στις θετικές, με h-factors, citation indexes, impact factors και η χρήση του Web of Science ή του Google Scholar είναι προβληματική. Και δεν είναι μόνο ο μικρός αριθμός των περιοδικών που έχουν εγγραφεί σε αυτές τις databases, αλλά και το είδος των δημοσιεύσεων που διαφέρει ανάμεσα στις θετικές και τις θεωρητικές επιστήμες.
Παρόλα αυτά υπάρχει όντως διαφορά αν η δημοσίευση έγινε σε περιοδικό με κριτές ή όχι καθώς και σε ποιο περιοδικό έγινε. Άλλο το American Journal of Archaeology και άλλο το Nürnberger Blätter zur Archäologie.

Συνεχίζεται.

Εκκλησία vs. Επιστήμη.

2009-07-24T16:33:00.007+03:00

Από το Βήμα:

Υπουργικό «ψαλίδι» στις σκηνές της ιερατικής οργής

Το ΥΠΠΟ αφαιρεί τα σημεία της ενημερωτικής ταινίας για το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης που προκάλεσαν την μήνιν των ιεραρχών.

ΜΑΡΙΑ ΘΕΡΜΟΥ | Παρασκευή 24 Ιουλίου 2009

Προς ικανοποίηση των θιγομένων ιεραρχών από το ιστορικό γεγονός της καταστροφής τμημάτων του γλυπτού διακόσμου του Παρθενώνα από χριστιανούς κατά τους πρώτους αιώνες εγκαθίδρυσης της νέας θρησκείας, όπως αποκάλυψε χθες «Το Βήμα», βαίνει το υπουργείο Πολιτισμού, αποφασίζοντας να αφαιρέσει τις επίμαχες σκηνές από την ενημερωτική ταινία που προβάλλεται στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Η διάρκειά τους είναι ελάχιστη αλλά έτσι οι επισκέπτες του μουσείου δεν θα βλέπουν πλέον ρασοφόρους άνδρες να κατακερματίζουν μάρμαρα του ναού. Η «τάξη» επανέρχεται αλλά η αλήθεια δοκιμάζεται. Και ένα νέο ζήτημα δημιουργείται, καθώς η αφαίρεση των συγκεκριμένων εικόνων μπορεί να κατευνάζει τα πνεύματα κάποιων, από την άλλη όμως εμφανίζονται τόσο το υπουργείο όσο και το μουσείο να παραδέχονται ένα λάθος το οποίο στην πραγματικότητα ουδέποτε έγινε! Διότι ουδείς είχε σκοπό να προκαλέσει ουδένα, δεδομένου ότι το γεγονός αυτό, το οποίο συνέβη πριν από 13 αιώνες, με τον Μεσαίωνα σε πλήρη εξέλιξη δηλαδή, λογικά δεν θα μπορούσε να συνιστά πρόκληση.

Στην αφαίρεση του τμήματος της ταινίας συμφωνούν τόσο ο υπουργός Πολιτισμού κ. Αντώνης Σαμαράς όσο και ο πρόεδρος του μουσείου καθηγητής κ. Δημήτρης Παντερμαλής με το σκεπτικό ότι το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης θα πρέπει να λειτουργεί ενοποιητικά χωρίς να υπάρχουν παρερμηνείες. Γεγονός είναι όμως ότι από τους χιλιάδες επισκέπτες του μουσείου, που έχουν δει το φιλμάκι των 13 λεπτών το οποίο προβάλλεται διαρκώς, ουδείς εξέφρασε ως σήμερα κάποια διαμαρτυρία ή έστω παρατήρηση για τις συγκεκριμένες εικόνες. Και αυτό μπορεί να σημαίνει δύο πράγματα όσον αφορά τους Ελληνες: Είτε ότι γνωρίζουν καλά πλέον την Ιστορία τους είτε ότι οι συγκεκριμένες σκηνές περνούν απαρατήρητες. Το δεύτερο είναι το πιθανότερο, οπότε η απορία πώς προκλήθηκε το θρησκευτικό αίσθημα παραμένει.

Οσον αφορά, τέλος, το καθαρά ιστορικό μέρος οι αρχαιολόγοι και οι ιστορικοί μελετητές γνωρίζουν καλά το περιστατικό της καταστροφής των μετοπών του Παρθενώνα κατά την εποχή που είχε μετατραπεί σε χριστιανική εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία Αθηνιώτισσα. Ο λόγος ήταν ότι οι μορφές των Κενταύρων, κυρίως, που εικονίζονται ανάγλυφα σε αυτές δεν ταίριαζαν με έναν χριστιανικό ναό. Από την καταστροφή γλίτωσε μόνο η μία από τις τέσσερις πλευρές του ναού, καθώς σε αυτή μια μορφή θύμιζε σε κάποιους την Παναγία.

Ακόμη δεν συνήλθαμε από το γνωστό θέμα σχετικά με την προέλευση των Μινωιτών, η Εκκλησία αποφάσισε να ξαναγράψει την ιστορία της αντιμετώπισης των αρχαιοτήτων στην Ελλάδα και να επαναφέρει στην τάξη Υπουργό Πολιτισμού και επιστήμονες. Μια ακόμη ενέργεια ορθόδοξου ταλιμπανισμού που προσβάλλει την επιστήμη, τη νοημοσύνη και την αξιοπρέπεια όλων μας. Και εκ του αποτελέσματος, μια υπενθύμιση για το ποιος συνεχίζει να κουμάντο σε αυτήν τη χώρα…

------------------
Εικόνα: Ο Παρθενώνας ως χριστιανική εκκλησία (Μ. Korres, The Parthenon from Antiquity to the 19th Century, in: P. Tournikiotis (ed.), The Parthenon and Its Impact in Modern Times, Athens 1994, 137-161)

Ευκαιρίες νέων επιστημόνων στην Αρχαιολογία. Μία σύγκριση.

2009-06-09T14:09:00.007+03:00

Κάθε χρόνο διεξάγεται η Συνάντηση του Γερμανικού Συλλόγου Αρχαιολόγων, όπου - παράλληλα με τις τυπικές διαδικασίες που αφορούν τα οργανωτικά θέματα του συλλόγου, π.χ. παρουσίαση ισολογισμού των οικονομικών, δράσεις κατά το περασμένο έτος κοκ. - απασχολεί το σώμα των συνέδρων ένα κεντρικό θέμα, το οποίο σχετίζεται με την επιστήμη της Αρχαιολογίας και την άσκησή της.
Αυτόν τον μήνα λοιπόν, από 19 έως 21 Ιουνίου, διεξάγεται στη Βόννη η φετινή Συνάντηση με κεντρικό θέμα «Τωρινή κατάσταση και ευκαιρίες των νέων επιστημόνων στην Αρχαιολογία».
Σύμφωνα με την προκήρυξη και το πρόγραμμα, θα γίνουν ομιλίες και συζήτηση για την τωρινή κατάσταση απασχόλησης των νέων επιστημόνων (φοιτητές, υποψήφιοι διδάκτορες, ερευνητές, διδακτικό προσωπικό) και για τις μελλοντικές ευκαιρίες εργασίας τους σε πανεπιστήμια, ερευνητικά ινστιτούτα, μουσεία και τοπικές υπηρεσίες αρχαιοτήτων, καθώς και για τους τρόπους χρηματοδότησης της έρευνάς τους.

Γυρίζω τώρα στη χώρα μας και αναρωτιέμαι αν έγινε ποτέ κάτι τέτοιο στην Ελλάδα. Αν ο υποψήφιος ή ήδη φοιτητής Αρχαιολογίας γνωρίζει ποιες είναι οι δυνατότητες απασχόλησης και εργασίας στην επιστήμη που θέλει να αφοσιωθεί. Αν οι αρμόδιοι οργανισμοί (Πανεπιστήμιο, Αρχαιολογική Υπηρεσία) έχουν ασχοληθεί με το θέμα των μελλοντικών ή νέων επιστημόνων και την ενημέρωσή τους ή έχουν συζητήσει πάνω σε αυτά τα θέματα.
Το 1986 ο καθηγητής Γιώργος Χουρμουζιάδης έγραφε:
«Και τώρα ένα τελικό σχόλιο για την Ελληνική Αρχαιολογία ως επάγγελμα: Dark Age! Οι πτυχιούχοι των αρχαιολογικών μας τμημάτων έχουνε δύο μονάχα κατευθύνσεις. Η μία τους οδηγεί στο σχολείο, όπου πρέπει να διδάξουν λατινικά, αρχαία ελληνικά, ψυχολογία και στα μικρά γυμνάσια ίσως «αριθμητική». Η δεύτερη κατεύθυνση τους οδηγεί στην ανεργία.»٭

Είκοσι τρία χρόνια μετά έχει αλλάξει κάτι; Κι αν όχι, τί έχουμε κάνει γι’ αυτό;

---------------------------
٭ Γ. Χ. Χουρμουζιάδης, Η Ελληνική Αρχαιολογία ανάμεσα στο μονόδρομο του παρελθόντος και στο λαβύρινθο του μέλλοντος. Μια σύντομη αλλά απαισιόδοξη κριτική, στο: Μνήμη Δ. Λαζαρίδη. Πόλις και χώρα στην αρχαία Μακεδονία και Θράκη, Πρακτικά Αρχαιολογικού Συνεδρίου, Καβάλα 9-11 Μαΐου 1986 (Θεσσαλονίκη 1990) 719-725

Η εκλογή.

2009-04-10T02:31:00.006+03:00

Μόλις γύρισε από το συνέδριο. Είδε την απόφαση. "Επιτέλους", σκέφτηκε, "καιρός είναι μπει καινούριο αίμα στο Τμήμα". Καιρό το συζητούσαν, αλλά πάντα αναβάλλονταν. Μόνο αυτός, Επίκουρος, κι ένας συνάδελφος Αναπληρωτής. Η πλειοψηφία Καθηγητές, κοντά στη σύνταξη.

Την άφησε παραδίπλα. Μόνο όταν του έκανε κουβέντα ο Πρόεδρος την ξαναδιάβασε.
"Θέση Λέκτορα στο γνωστικό αντικείμενο Κλασική Αρχαιολογία με έμφαση στην αρχαϊκή εποχή"…Παραξενεύτηκε, πώς δεν το είδε; Μάλλον από βιασύνη να τακτοποιήσει το γραφείο του. Με το τέλος του εξαμήνου θα έφευγε στο εξωτερικό με άδεια.
"…με έμφαση στην αρχαϊκή εποχή"…Τότε το συνδύασε με το όνομα που του ανέφερε ο Πρόεδρος. Τον γνώριζε, όχι όμως ότι είχαν και ιδιαίτερες σχέσεις. Γιος Καθηγητή του Τμήματος - γνωστού στον τομέα του, διευθυντής σε πανεπιστημιακή ανασκαφή, πρώην πρόεδρος τμήματος, μέλος σε διάφορες επιτροπές κοκ. -, είχε προσληφθεί σε θέση ΙΔΑΧ στο Τμήμα. Πατέρας και γιος ανασκάπτανε μαζί, δημοσιεύανε μαζί. Ακόμη και το διδακτορικό του διαπραγματευόταν ευρήματα αυτής της ανασκαφής – κεραμική αρχαϊκής εποχής.

Δαγκώθηκε. Και θυμήθηκε την δική του εκλογή. Με πόσο κόπο, με πόση δυσπιστία τον επέλεξαν, παρόλο που κάλυπτε με το παραπάνω τα τυπικά προσόντα. Δεν ήταν κι εύκολο γι’ αυτούς να δεχτούν κάποιον από το εξωτερικό, έναν "ξένο".

Μέχρι να τελειώσει το εξάμηνο απέφυγε να μιλήσει με τους συναδέλφους για το θέμα. Του είχε καρφωθεί όμως στο μυαλό το "…με έμφαση στην αρχαϊκή εποχή" και η πιθανή αντίδραση των υποψηφίων που θα διάβαζαν στα πρακτικά της εκλογής ότι δεν είχαν δώσει την απαραίτητη "έμφαση" σε αυτήν την εποχή είτε στη διατριβή τους ή στις δημοσιεύσεις τους είτε στις ανασκαφές που είχαν συμμετάσχει.

Όταν γύρισε, όλα είχαν γίνει όπως έπρεπε. Καιρό είχε να δει τον Καθηγητή τόσο χαρούμενο, να δέχεται από όλους συγχαρητήρια. Τώρα θα μπορούσε να συνταξιοδοτηθεί ικανοποιημένος…

-------------------
Αποποίηση: Tα παραπάνω γεγονότα είναι φανταστικά. Οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα ή καταστάσεις είναι συμπτωματική.

Αρχαιολογικά Ινστιτούτα: παρόν και μέλλον.

2009-01-15T21:48:00.005+02:00

Το 2003 ιδρύθηκαν σύμφωνα με το ΠΔ 191/2003 από το YΠ.ΠΟ. έξι Αρχαιολογικά Ινστιτούτα που το καθένα καλύπτει και μια περιφέρεια, δηλαδή τη Μακεδονία και Θράκη, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία, το Αιγαίο, την Κρήτη και την Πελοπόννησο.
Σύμφωνα με το ΠΔ, η δραστηριότητα των Ινστιτούτων γενικά
«αφορά στη μελέτη και δημοσίευση υλικού περαιωθεισών ή μη ανασκαφών, για τη δημοσίευση του οποίου δεν υπάρχει δήλωση ενδιαφέροντος κατά τις διατάξεις του Ν. 3028/2002»
και ειδικότερα:
«Τα Αρχαιολογικά Ινστιτούτα συγκροτούνται από τα 1) Τμήμα Έρευνας, στο οποίο υπάγονται η μελέτη και δημοσίευση του υλικού παλαιών ανασκαφών, η οργάνωση προγραμμάτων για τη δημιουργία corpora των μνημείων, η συνεργασία με επιστημονικά ιδρύματα της ημεδαπής και αλλοδαπής με σκοπό την ανάληψη επιστημονικών - ερευνητικών προγραμμάτων για μελέτη και δημοσίευση διαφόρων θεμάτων, η επιδίωξη ευρωπαϊκών προγραμμάτων έρευνας, η οργάνωση και λειτουργία βιβλιοθήκης. 2) Τμήμα Υποστήριξης της Έρευνας, στο οποίο υπάγονται η συντήρηση και αποκατάσταση ευρημάτων παλαιών ανασκαφών, καθώς και η αποτύπωση και φωτογράφηση και σχεδίαση αυτών και των προερχομένων από αυτές ευρημάτων. 3) Τμήμα Διοικητικής και Οικονομικής Υποστήριξης…».

Τα Ινστιτούτα αυτά ήρθαν λοιπόν να καλύψουν κυρίως ένα κενό της ελληνικής Αρχαιολογίας, δηλαδή την συντήρηση, μελέτη και δημοσίευση ευρημάτων παλιότερων ανασκαφών, τα οποία έμεναν για χρόνια παρατημένα στις αποθήκες των εφορειών. Παράλληλα να συντάξουν μελέτες πιο γενικές και συνθετικές για τα μνημεία της περιφέρειας που τα αφορά, αλλά και να πραγματοποιήσουν ερευνητικά προγράμματα με άλλους φορείς, όπως τα πανεπιστήμια και τις τοπικές εφορείες.

Ποιο είναι το έργο των Ινστιτούτων αυτών έως σήμερα; Δύσκολο να γνωρίζει κανείς καθώς η πληροφόρηση για το έργο τους στο ευρύ κοινό είναι ανύπαρκτη έως ανεπαρκής ή γνωστή μόνο στους αρχαιολογικούς κύκλους.
Αναφέρω ενδεικτικά την συμμετοχή στη διοργάνωση συνεδρίων (όπως του 1ου Διεθνούς Συνεδρίου με τίτλο «Νομισματική και Οικονομική Ιστορία στην Ήπειρο κατά την Αρχαιότητα» του Ινστιτούτου Ηπειρωτικών Σπουδών το 2007 και το συνέδριο για τη «Διάσωση και προβολή της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς των μεγάλων νησιών της Μεσογείου» το 2005 του Ινστιτούτου Αιγαιακών Σπουδών) καθώς και την εκτέλεση συστηματικών ανασκαφών, όπως αυτής της αρχαίας Ακάνθου στην Χαλκιδική από το Ινστιτούτο Μακεδονικών και Θρακικών Σπουδών. Μια ανακοίνωση για το έργο του Ινστιτούτου Θεσσαλικών Σπουδών έγινε και κατά το 2ο Συνέδριο για το Αρχαιολογικό Έργο στη Θεσσαλία και τη Στερεά Ελλάδα το 2006.

Θεωρώ ότι τα Ινστιτούτα αυτά αποτελούν μια ευκαιρία για την ελληνική Αρχαιολογία.
Το πλεονέκτημά τους είναι ότι βασικό μέλημά τους είναι η έρευνα, χωρίς τις διοικητικές και γραφειοκρατικές αγκυλώσεις των εφορειών και το εκπαιδευτικό κομμάτι των πανεπιστημίων. Λειτουργούν επίσης συμπληρωματικά στο έργο των εφορειών καθώς ασχολούνται με ευρήματα παλαιών ανασκαφών, που σε άλλη περίπτωση θα έμεναν ξεχασμένα. Και τέλος μπορούν να αναλάβουν ερευνητικά προγράμματα με συνεργασίες, αλλά και να εκπονήσουν μελέτες συνθετικές των περιφερειών τους, συνδέοντας το αποσπασματικό έργο που - εκ των πραγμάτων -πραγματοποιούν οι εφορείες μιας περιφέρειας.

Όσον αφορά το προσωπικό, θα ήταν ευχής έργον αν στελεχώνονταν όχι μόνο από μόνιμους αρχαιολόγους της υπηρεσίας αλλά και από υποψήφιους διδάκτορες και μεταδιδάκτορες από το εσωτερικό και το εξωτερικό, στα πρότυπα ερευνητικών ινστιτούτων της Ελλάδας και της Ευρώπης.

Όλα αυτά βέβαια εάν τηρούνται προϋποθέσεις όπως η αξιοκρατία, η αυτονομία και βέβαια η χρηματοδότηση (κρατική, ιδιωτικών φορέων και ιδρυμάτων) που θα συνοδεύονται από αυστηρές διαδικασίες αξιολόγησης του έργου τους.

Αλλά κυρίως αν υπάρχει οργάνωση, σχέδιο και πολιτική βούληση για να λειτουργήσουν σωστά τα Ινστιτούτα αυτά και να μην καταλήξουν παραρτήματα των εφορειών και τόπος τακτοποίησης ημετέρων.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης και το "δόντι".

2008-10-09T15:00:00.005+03:00

Πληροφορήθηκα ότι το Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης άνοιξε και πάλι, μετά από διάστημα ενός τετραμήνου, κατά το οποίο εκτελέστηκαν εργασίες συντήρησης του κτιρίου και μερικής επανέκθεσης των αντικειμένων της συλλογής.

Διαβάζουμε λοιπόν στην Καθημερινή:

Επαναλειτουργεί το αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης
Παρέμεινε κλειστό επί τετράμηνο προκειμένου να πραγματοποιηθούν
εργασίες επισκευής και βελτίωσης του χώρου.

Άνοιξε κι είναι επισκέψιμο από σήμερα Πέμπτη, το Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης το οποίο παρέμεινε κλειστό επί τετράμηνο προκειμένου να πραγματοποιηθούν εργασίες επισκευής και βελτίωσης του χώρου.
Οι εργασίες που έγιναν αφορούν στη μόνωση και τη βαφή των χώρων έκθεσης, ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις καθώς και ανακαίνιση των εκθεμάτων.
Ο νομάρχης Λακωνίας κ. Κώστας Φούρκας που πραγματοποίησε και επίσκεψη στο Μουσείο, εξέφρασε την ικανοποίησή του αλλά και τις ευχαριστίες του προς τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Πολιτισμού κ. Θεόδωρο Δραβύλα για το γεγονός ότι το υπουργείο ανταποκρίθηκε άμεσα στο αίτημα που είχε τεθεί και από τον ίδιο, κατά τη διάρκεια της επισκέψεώς του στο υπουργείο με τους βουλευτές κ.κ. Παναγιώτη Σκανδαλάκη και Γρηγόρη Αποστολάκο στις 26 Μαΐου, για την άμεση εκταμίευση ποσού 80.000€ για την χρηματοδότηση των εργασιών επισκευής.

Το πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί με το κλείσιμο του Μουσείου ήταν πολύ μεγάλο, αφού οι επισκέπτες της Σπάρτης αλλά και του Νομού την θερινή περίοδο, στην αιχμή της τουριστικής περιόδου δεν είχαν την δυνατότητα να θαυμάσουν από κοντά τον πολιτιστικό πλούτο της Σπάρτης.
Το Μουσείο θα παραμείνει ανοικτό μέχρι ότου ολοκληρωθεί η οριστική μελέτη που αφορά στην πλήρη ανακαίνιση του Μουσείου, για να ανταποκρίνεται ο χώρος στις σύγχρονες απαιτήσεις αλλά και στην Ιστορία του τόπου.

Τέλος όπως σημειώνει ο κ. Φούρκας, η θετική αυτή εξέλιξη δεν ακυρώνει σε τίποτα τη συνέχιση των προσπαθειών και παρεμβάσεων για την υλοποίηση του Παλλακωνικού αιτήματος που δεν άλλο από την Ίδρυση και λειτουργία του νέου αρχαιολογικού Μουσείου στο χώρο του ΧΥΜΟΦΙΞ.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ - ΜΠΕ

Το ότι χρειαζόταν επέμβαση στις αίθουσες του κτιρίου ήταν παραπάνω από προφανές: βρώμικοι και μουχλιασμένοι τοίχοι, με κομμάτια σοβά να κείτονται στο δάπεδο, ηλεκτρικά καλώδια που κρέμονταν, χαλασμένες λάμπες φωτισμού. Εικόνα εγκατάλειψης και αδιαφορίας.

Κάποιος θα μπορούσε να υποθέσει ότι η κατάσταση στο κτίριο είχε φτάσει στο απροχώρητο για να αναγκαστούν να θυσιάσουν την θερινή περίοδο και να εκτελεστούν οι εργασίες. Ή ότι τότε κατάφερε η Εφορεία να εξασφαλίσει τα χρήματα που απαιτούνταν και αποφάσισε «ή τώρα ή χάνουμε την ευκαιρία». Πιθανότερο το δεύτερο αν κρίνω από το ρεπορτάζ.

Το οποίο μας αποκαλύπτει με πολύ κυνικό τρόπο, ποια είναι η εικόνα της διαχείρισης της πολιτισμικής κληρονομιάς εν έτει 2008: Ο αρμόδιος φορέας (Εφορεία) εξασφαλίζει χρηματοδότηση για την συντήρηση του μουσείου από το Υπουργείο, στο οποίο υπάγεται, βάζοντας «μέσο» το νομάρχη και δύο τοπικούς βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος. Ο γενικός γραμματέας ανταποκρίνεται άμεσα («γαλάζιο» αίτημα γαρ) και όλοι είναι ευχαριστημένοι: Το υπουργείο που δείχνει ότι παράγει έργο και γλιτώνει και από τον βραχνά των βουλευτών, ο νομάρχης και οι βουλευτές, γιατί έχουν κάτι επιπλέον να τυπώσουν στα προεκλογικά τους φυλλάδια και η Εφορεία που έχει ένα φρεσκοβαμμένο μουσείο...

Μια νύχτα στο φεγγάρι

2008-08-27T23:14:00.003+03:00

To 1995 είχαν ακυρώσει τη συναυλία για λόγους υγείας του τότε ντράμερ τους Bill Berry. Το 1999 για λόγους ανωτέρας βίας δεν μπορούσα να είμαι στην Αθήνα.

Αύγουστος 2008. Στέκομαι μπροστά στην σκηνή. Τελειώνει το support και ακόμη δεν πιστεύω ότι σε λίγο θα τους δω.

Βγαίνουν χαμογελώντας οι Michael Stipe, Peter Buck και Mike Mills. Οι REM. Και το ταξίδι άρχισε…

Ξεκινήσαμε ξέφρενα με Living Well και Kenneth, πηδήξαμε με το I’m Gonna DJ, χειροκροτήσαμε στον ρυθμό του Stipe με το Rockville, τραγουδήσαμε το The Great Beyond και το The One I Love, λικνιστήκαμε με το Electrolite, χορέψαμε με το It’s the End of the World και το Bad Day, ανατριχιάσαμε με το Drive και το Nightswimming, απογειωθήκαμε με το Orange Crush, σκορπίσαμε χαμόγελα με το Supernatural Superseriοus, θυμηθήκαμε με το Maps Αnd Legends και το Losing My Religion, αποχαιρετιστήκαμε με το Man Οn Τhe Moon.

Και φύγαμε συγκλονισμένοι, κοιτώντας ψηλά, ψάχνοντας το φεγγάρι…

----------
Στο video (από άλλο show) μια από τις πιο δυνατές στιγμές της βραδιάς και αγαπημένο μου: Let Me In.

Η „ανεξήγητη“ πτώση.

2008-08-19T13:00:00.003+03:00

Αναδημοσίευση από την Καθημερινή:

Δραματική πτώση επισκεπτών στα μουσεία

"Εντυπωσιακή πτώση που υπερβαίνει το 40% παρουσιάζει η επισκεψιμότητα στα ελληνικά μουσεία και τους αρχαιολογικούς χώρους και συνοδεύεται από μικρότερης έκτασης μείωση στα αντίστοιχα έσοδα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας για το πρώτο τετράμηνο του 2008, τα μουσεία μας εμφανίζουν μειωμένο αριθμό επισκεπτών κατά 43,5% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους, ενώ στους αρχαιολογικούς χώρους η πτώση «περιορίζεται» στο επίσης ηχηρό 41,1%. Αναλογικά μικρότερη είναι η μείωση στις εισπράξεις: κατά 20,6% όσον αφορά τα μουσεία και κατά 10,2% για τους αρχαιολογικούς χώρους.

Εκ πρώτης όψεως η πτώση μοιάζει ανεξήγητη. Σίγουρα δεν δικαιολογείται από την τουριστική κίνηση που για το διάστημα Ιανουάριος - Ιούλιος του 2008 παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη. Σίγουρα υπάρχουν δικαιολογίες για το μείον 78,5% του Μουσείου της Αρχαίας Ολυμπίας λίγους μήνες μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του περασμένου καλοκαιριού όπως, μέχρι ενός σημείου, και για το μείον 62% στο Παλάτι των Ιπποτών της Ρόδου που παρέμενε κλειστό για 40 ημέρες ύστερα από κατάρρευση τμήματος της εισόδου του. Αλλά τι να πει κανείς για το 47,1% στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ή το 22,9% στην Ακρόπολη;

Στην κορυφή του καταλόγου με τις μεγαλύτερες απώλειες επισκεπτών, το Μουσείο της Αρχαίας Ολυμπίας, ακολουθούν το Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών (64,4%), το Παλάτι των Ιπποτών της Ρόδου και το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (47,1%).

Στους αρχαιολογικούς χώρους, «προηγούνται» οι Δελφοί (πτώση 61,2%) και ακολουθούν η Κνωσός (59%), το Σούνιο (56%), η Φαιστός (50,3%), η Αρχαία Κόρινθος (49,5%), η Επίδαυρος (46,9%), η Αρχαία Ολυμπία (38,1%) και ο Μυστράς (35,4%)."

Ελληνική Αρχαιολογική Σχολή στη Ρώμη

2008-07-16T15:43:00.015+03:00

15 Ιουλίου 2008:
Απόσπασμα από τις δηλώσεις του Υπουργού Πολιτισμού κ. Μ. Λιάπη κατά την επίσκεψή του στη Ρώμη:

«Τέλος τις επόμενες εβδομάδες η Ελλάδα θα ιδρύσει μια αρχαιολογική σχολή, εδώ στη Ρώμη, θα τη στελεχώσουμε, θα τη στηρίξουμε οικονομικά για να λειτουργήσει στο πνεύμα που σας περιέγραψα.»

Ας πάμε λίγο πίσω.

25 Ιανουαρίου 2006:
Απόσπασμα από το δελτίο τύπου κατά την επίσκεψη του τότε Υφυπουργού Πολιτισμού κ. Π. Τατούλη στη Ρώμη:

«Οι κ.κ. Τατούλης και Martuscello συζήτησαν επί μακρώ για τη σημαντική συνεργασία των δύο χωρών στον τομέα του πολιτισμού, καθώς και για τις νέες προοπτικές που διανοίγονται με την ίδρυση της Ελληνικής Αρχαιολογικής Σχολής στη Ρώμη.»

Και από το ρεπορτάζ στην Καθημερινή της 26 Ιανουαρίου 2006:

«Η ίδρυση και η λειτουργία της Ελληνικής Αρχαιολογικής Σχολής στη Ρώμη ήταν το θέμα της διμερούς συνάντησης ανάμεσα στον υφυπουργό Πολιτισμού κ. Πέτρο Τατούλη και τον Ιταλό ομόλογό του κ. Antonio Martuscello.
Ερευνα
«Η συνάντηση, που έγινε στη Ρώμη, επικύρωσε τη συνεργασία ανάμεσα στην Ιταλία και την Ελλάδα με θέμα «κοινά σχέδια για την αξιοποίηση της κληρονομιάς του ελληνορωμαϊκού κόσμου». Οπως ανέφερε ο υπεύθυνος της Ελληνικής Αρχαιολογικής Σχολής της Ρώμης, κ. Β. Αραβαντινός, «η Ελληνική Σχολή θα συμμετέχει σε ανασκαφικά προγράμματα και θα εργαστεί σκληρά για την πραγματοποίηση εκθέσεων». Ο κ. Β. Αραβαντινός πρότεινε μία έκθεση αφιερωμένη στην πόλη της αρχαίας Θήβας, για το 2007, πρόταση η οποία έγινε αποδεκτή από τους κ. Τατούλη και Martuschello. Ο Ιταλός υπουργός τόνισε «ότι η παρουσία της Ελληνικής Αρχαιολογικής Σχολής στη Ρώμη συμπληρώνει ένα κενό πολλών ετών και ανοίγει νέους δρόμους στον τομέα της έρευνας».
Η Ελληνική Σχολή, όπως είπε ο γεν. διευθυντής Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, κ. Λ. Κολώνας, θα στελεχωθεί και θα αναπτύξει σειρά ερευνητικών δραστηριοτήτων με τη συμμετοχή της σε ανασκαφικά προγράμματα στην πόλη της Ρώμης, πρόταση η οποία είχε συζητηθεί με την κ. Maria Reggiani, γεν. διευθύντρια Αρχαιοτήτων του ΥΠΠΟ Ιταλίας. Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης η κ. Ελ. Κόρκα (προϊσταμένη του Τμήματος Ελληνικών και Ξένων Επιστημονικών Ιδρυμάτων) και η αρχαιολόγος κ. Μ. Σύρου.
Οι δύο αντιπροσωπείες, ελληνική και ιταλική, επισκέφθηκαν το Palazzo San Michele, όπου έγινε η τελετή παράδοσης των γραφείων της Ελληνικής Αρχαιολογικής Σχολής.»

Ο κ. υπουργός ιδρύει λοιπόν για δεύτερη φορά την ελληνική αρχαιολογική σχολή στην Ρώμη.
Πιθανότερο γιατί την πρώτη την ίδρυσε ο κ. Τατούλης, το - τον τελευταίο καιρό - «μαύρο πρόβατο» της Νέας Δημοκρατίας.
Όχι όμως απίθανο να θεώρησε ότι ο ίδιος είναι ο πρωτοπόρος Υπουργός Πολιτισμού που ιδρύει ελληνικά πολιτιστικά ιδρύματα εκτός Ελλάδος. Άλλωστε πριν ενάμιση μήνα εξήγγειλε αυτός και μόνο αυτός πρώτος την ίδρυση ελληνικής αρχαιολογικής σχολής και στην Αίγυπτο.

Η λεγόμενη λοιπόν «Ελληνική Αρχαιολογική Σχολή της Ρώμης» ιδρύθηκε επίσημα τον Ιανουάριο του 2006 με «υπεύθυνο» (sic) τον κ. δρ. Β. Αραβαντινό, προϊστάμενο της Θ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (Θήβα), και στεγάστηκε αρχικά σε γραφεία του ιταλικού Υπουργείου Πολιτισμού, έως ότου βρεθεί μόνιμος χώρος. Έκτοτε σιωπή…μέχρι που ήρθε ο κ. Λιάπης…για να την ιδρύσει και πάλι…

Δυόμισι χρόνια μετά νομίζω ότι ο κ. Μ. Τιβέριος θα δημοσίευε και πάλι την ίδια επιφυλλίδα. Χωρίς προσθαφαιρέσεις.

Μεθώντας...

2008-04-24T17:02:00.010+03:00

Αυτή η ερυθρόμορφη κύλικα* (αγγείο πόσεως) είναι ενδιαφέρουσα, όχι μόνο γιατί είναι εργό ενός μεγάλου καλλιτέχνη αλλά και για τον εξής λόγο: υπάρχουν πολλές απεικονίσεις συμποσίου και κώμου στην αρχαία ελληνική αγγειογραφία, αλλά σπανίως οι επιπτώσεις τους.

Στις εξωτερικές πλευρές λοιπόν αυτής της κύλικας απεικονίζεται μια τέτοια παρέα κωμαστών στο αποκορύφωμα του γλεντιού με πιοτό, μουσική και τραγούδια..

Στο εσωτερικό όμως του αγγείου μεταφερόμαστε σε άλλη μια άλλη πλευρά αυτού του γλεντιού. Ένας νεαρός, που το παράκανε με το πιοτό, προσπαθεί να σταθεί στα πόδια του στηριζόμενος σε ένα ραβδί κάνοντας εμετό. Μια νεαρή γυναίκα, μια εταίρα, τον στηρίζει κρατώντας το κεφάλι του.

Είναι από τις λίγες φορές που μια τέτοια σκηνή απεικονίζεται σε αγγείο. Η τοποθέτηση αυτού του θέματος στο εσωτερικό της κύλικας είναι ίσως και μια προειδοποίηση για τον πότη την στιγμή που πάει να πιει το κρασί του, ώστε να μην το παρακάνει.
Κυρίως όμως είναι μοναδικός ο τρόπος του αγγειογράφου να εκφράσει το συναίσθημα σε μια τέτοια σκηνή: Οι δυο τους, αποτραβηγμένοι από τους άλλους. Η μουσική και οι φωνές των υπολοίπων μοιάζουν να ακούγονται στο βάθος. Η στάση του σώματος του νεαρού, πέρα από το να δηλώνει την κατάστασή του, εκφράζει και μια αμηχανία για την υπερβολική μέθη, καθώς πασχίζει να στηριχθεί μπροστά στην κοπέλα. Η ίδια με κατανόηση, σχεδόν με στοργή του κρατάει το κεφάλι. Μοιάζει να θέλει να τον προστατέψει, να τον φροντίσει σε αυτήν την στιγμή αδυναμίας. Οι κινήσεις και το βλέμμα της εκφράζουν τρυφερότητα, ερωτισμό.

Το έργο ανήκει στον Ζωγράφο του Βρύγου, έναν από τους κορυφαίους καλλιτέχνες των αρχών του 5ου αιώνα π. Χ. Ονομάστηκε συμβατικά από τον κεραμέα Βρύγο, ο οποίος υπογράφει τα αγγεία του. Εάν κεραμέας και αγγειογράφος είναι το ένα και το αυτό πρόσωπο, είναι ένα ερώτημα. Ο Βρύγος λοιπόν υπογράφει και αυτήν την κύλικα με την επιγραφή ΒΡΥΓΟΣ ΕΠΟΙΕΣΕΝ (με έφτιαξε ο Βρύγος).

Σημασία έχει το σημείο που τοποθέτησε την υπογραφή. Εσωτερικά και προς το κάτω μέρος της λαβής. Εκεί που φαίνεται καλύτερα στον θεατή όταν ο πότης θα σηκώσει το αγγείο για να πιει. Μια πανέξυπνη ιδέα δήλωσης τόσο υπερηφάνειας όσο και διαφήμισης των προϊόντων του.

----------------
* Würzburg, Martin von Wagner Museum. Antikensammlung.

Η ελληνική γλώσσα στην έρευνα και τα απαράδεκτα μιας βιβλιοκριτικής.

2008-03-09T22:14:00.006+02:00

Πολλές (αν όχι οι περισσότερες) αρχαιολογικές μελέτες και κυρίως διδακτορικές διατριβές ξένων αρχαιολόγων παρουσιάζουν το εξής πρόβλημα: δεν λαμβάνουν υπόψη την ελληνική βιβλιογραφία, ακόμη και όταν τα θέματα με τα οποία ασχολούνται, έχουν κατά κόρον μελετηθεί σε ελληνικές δημοσιεύσεις. Ο λόγος προφανής: δεν γνωρίζουν ελληνικά. Το ότι συχνά οδηγούνται σε λάθος συμπεράσματα, περιέχουν ανακρίβειες ή επαναλαμβάνουν πράγματα ήδη ειπομένα δεν τους ενδιαφέρει και τόσο.
Καταλαβαίνω ως ένα σημείο ότι «τα ελληνικά είναι πολύ δύσκολη γλώσσα για να τη μάθει κανείς» και άλλα τέτοια συναφή που ακούω πολλές φορές από καθηγητές, ερευνητές και φοιτητές. Γι’ αυτό καταλήγουμε στο να δημοσιεύουν επιγραφές άνθρωποι που δεν γνωρίζουν γρι αρχαία ελληνικά…

Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μεταξύ των ξένων επιστημόνων η τάση να εξοβελιστεί η ελληνική γλώσσα από τις αρχαιολογικές δημοσιεύσεις, συχνά τοποθετώντας την δίπλα στα ρώσικα ή στα σλάβικα (!) και η προσπάθεια στο να δημοσιεύονται οι μελέτες μόνο στις τέσσερις «επίσημες γλώσσες» (sic) της αρχαιολογίας, δηλ. τα αγγλικά, τα γαλλικά, τα γερμανικά και τα ιταλικά.

Διαβάζω λοιπόν στο ολλανδικό Bulletin Αntieke Βeschaving 82, 2007, σελ. 270 - 271 (πιο γνωστό από την συντομογραφία του ως BABesch) τη βιβλιοκριτική του J. M. Hemelrijk στη διδακτορική διατριβή της Κλεοπάτρας Καθάριου [Κλ. Καθάριου, Το εργαστήριο του Ζωγράφου του Μελεάγρου και η εποχή του. Παρατηρήσεις στην αττική κεραμική του πρώτου τετάρτου του 4ου αι. π.Χ. (Θεσσαλονίκη 2002)]. Ο οποίος Hemelrijk από τη μία προσπαθεί (;) να παρουσιάσει τη μελέτη διαβάζοντας μόνο την αγγλική περίληψη (!), χωρίς όμως να μπορεί να διατυπώσει φυσικά κρίση επ’ αυτής (όπως παραδέχεται στο τέλος), από την άλλη να εξαπολύει επίθεση - με προσβλητικό τουλάχιστον τρόπο - στους Έλληνες επιστήμονες και στις ελληνικές δημοσιεύσεις. Μερικά από τα απαράδεκτα: «Nevertheless the book would be very welcome indeed, were it not that it is written in Greek, which, to my mind, is an offence (!) against international scholarship and an insurmountable barrier for almost all readers outside Hellas», “…but she (σσ. η Καθάριου) is a pupil of M. Tiberios (σσ. καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο Α.Π.Θ.) who has set the tune and writes himself in Greek”. Και το καλύτερο: “The Greek authorities should, I firmly believe, stop all subsidies for archaeological publications that are meant for the world of Classical Studies and not written in one widely known Western languages… The membership of the EU should by now have eradicated this narrow-minded nationalism of some Greek scholars”…
Ο πρώην καθηγητής λοιπόν τα βάζει με την συγγραφέα που έγραψε το διδακτορικό της στα ελληνικά, τον Τιβέριο που την επίβλεψε και δημοσιεύει ο ίδιος και στα ελληνικά και τελικά προτρέπει το ελληνικό κράτος να μην χρηματοδοτεί αρχαιολογικές μελέτες γραμμένες στα ελληνικά από Έλληνες εθνικιστές ερευνητές που ακόμη δεν κατάλαβαν ότι η χώρα είναι μέλος της Ε.E.

Μάλιστα…

Παρόμοιες απόψεις έχουν ακουστεί και στο παρελθόν, ακόμη και σε διεθνή συνέδρια. Όπως από τον N. Hannestad (τον οποίο επικαλείται ο Hemelrijk), ο οποίος κατατάσσει τα ελληνικά μαζί με τα ρώσικα και τα ισπανικά στις “minor traditional languages” της Αρχαιολογίας και κάνει λόγο για “Balkanization” της Αρχαιολογικής Επιστήμης (N. Hannestad, The Acessibility of Information in Classical Archaeology. Reflections in an Age of Information Technology, Proceedings of the XVth International Congress of Classical Archaeology (Amsterdam 1999) 189 – 194.

Τί άλλο θα ακούσουμε…

Υ.Γ.: Προφανώς οι απόψεις του Hemelrijk δεν αντέχουν σε κριτική. Κι ερωτώ: Πώς ένα peer reviewed περιοδικό επιτρέπει να δημοσιεύεται μια βιβλιοκριτική, η οποία κρίνει μια μελέτη με βάση μόνο την περίληψή της, πράγμα ενάντια σε κάθε επιστημονική δεοντολογία; Και τελικά εξυπηρετεί μόνο την εκτόξευση προσωπικών επιθέσεων και την εξωτερίκευση κόμπλεξ;

Αρχαιολογία και κοινωνία

2008-01-21T18:38:00.001+02:00

Την επόμενη φορά που θα με ρωτήσει οδηγός ταξί, θα απαντήσω οτιδήποτε άλλο. Όχι όμως «αρχαιολόγος»…Δεν αντέχω άλλα μπινελίκια για το μετρό, για το parking στο Διοικητήριο που δεν έγινε επειδή «βρέθηκαν μερικές πέτρες», για για…
Τι είμαστε αλήθεια για την κοινωνία, για τους ανθρώπους έξω από το σινάφι μας;
Στην καλύτερη περίπτωση κάποιος θα κάνει αναφορές στον Indiana Jones και στον Ανδρόνικο ή «στους ταλαίπωρους στην άκρη της Εθνικής που σκάβουν με τα τσαπάκια τους μέσα στο καταμεσήμερο», στη χειρότερη θα έχει συναλλαγεί με την Αρχαιολογική Υπηρεσία….
Γεγονός είναι ότι οι σχέσεις αρχαιολόγων και υπόλοιπης κοινωνίας δεν είναι οι καλύτερες. Πάντα συνοδεύονται από μια διάχυτη καχυποψία απέναντι στους αρχαιολόγους. Και σε μεγάλο βαθμό δικαιολογημένη. Γιατί ο πολίτης δεν βλέπει απέναντί του έναν επιστήμονα αλλά ένα εκπρόσωπο του Κράτους που απειλεί να του καθυστερήσει την οικοδόμηση, να του πάρει το χωράφι, να του κάνει την οδήγηση στις πόλεις μαρτύριο.
Δυστυχώς οι αρχαιολόγοι είναι σε μεγάλο βαθμό ξεκομμένοι από την κοινωνία, ένας κλάδος εσωστρεφής. Αναλισκόμαστε στα δικά μας εσωτερικά (διοικητικά και επιστημονικά) προβλήματα. Έχουμε κατά πολύ ξεχάσει ότι η Αρχαιολογία δεν αφορά μόνο εμάς αλλά ολόκληρη την κοινωνία, επηρεάζει την καθημερινή ζωή χιλιάδων πολιτών. Θεωρητικά συμφωνούμε όλοι στο να γίνουμε πιο «ανοιχτοί» απέναντι στους συμπολίτες μας, να εξηγήσουμε την αιτία και τον τρόπο της δουλειάς μας, να προτείνουμε και να δείξουμε νέους τρόπους «συμβίωσης» και των ανθρώπων και των κτιρίων με τα αρχαιολογικά κατάλοιπα. Πρακτικά;…
Όσο δεν ξεφεύγουμε από την ομφαλοσκόπηση, η κοινωνία θα είναι απέναντί μας, καχύποπτη και κυρίως αδιάφορη.

Η εμφάνιση των αρχαιολόγων

2008-01-11T02:33:00.002+02:00

Η παρέμβαση των αρχαιολόγων τόσο μέσω του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων όσο και μέσω μιας πρωτοβουλίας 105 ατόμων, όπως αποτυπώθηκε στα ΜΜΕ.

http://www.tovimadaily.gr//Article.aspx?d=20080110&nid=7131098&sn=&spid=
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_0_10/01/2008_254902
http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11380&subid=2&tag=8777&pubid=300461
http://www.enet.gr/online/online_text/c=113,id=50386064

Ο Καραμανλής, ο Ζαχόπουλος και το ΥΠ.ΠΟ.

2007-12-22T01:33:00.000+02:00

Δεν ξέρω αν ήταν αναγκαίο ένα τέτοιο τραγικό συμβάν για να ασχοληθούν τα media και οι πολίτες με το Υπουργείο Πολιτισμού. Το ότι εδώ και πολύ καιρό το απόστημα μεγάλωνε, το γνωρίζουν πολύ καλά οι εμπλεκόμενοι με τον Πολιτισμό και ειδικά με την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Μεταθέσεις και αποπομπές στελεχών, τοποθετήσεις «αλεξιπτωτιστών» στις διευθύνσεις Εφορειών, Μουσείων, κατευθυνόμενες χρηματοδοτήσεις κ.ο.κ. Το ΥΠ.ΠΟ. ήταν πάντα ένας χώρος εύκολων ρουσφετιών. Με τη «γαλάζια» διακυβέρνηση ξευτελιστήκαν τα πάντα. Με νόμο πλέον όλες οι προσλήψεις «περνούν» από αυτό, εννοείται εκτός ΑΣΕΠ, και ας μην επεκταθούμε στους συμβασιούχους, στα διατάγματα Παυλόπουλου, στην υπολειτουργία Εφορειών και Υπηρεσιών κτλ….

Η προσωπική ζωή του Ζαχόπουλου δεν με ενδιαφέρει. Με ενδιαφέρει ο θεσμικός του ρόλος και κατά πόσο έκανε καλά τη δουλειά του. Για τις κατηγορίες περί καταχρήσεων κτλ. θα αποφανθεί (ελπίζω) η αστυνομία και δικαιοσύνη.
Ο Ζαχόπουλος ήταν στενός συνεργάτης του Καραμανλή και προσωπική του επιλογή για το ΥΠ.ΠΟ. Είναι όμως πλέον γνωστό ότι ο Ζαχόπουλος ήταν παντοδύναμος στο ΥΠ.ΠΟ., ένας «υπουργός» στη θέση του υπουργού. Προφανώς ο Ζαχόπουλος αντλούσε τη δύναμη και την επιρροή με τις «πλάτες» και τη συγκατάθεση του ίδιου του Καραμανλή. Από τη στιγμή που έγινε γνωστό το γεγονός της απόπειρας αυτοκτονίας, ακολούθησε το ίδιο γλοιώδες σκηνικό, το οποίο βλέπουμε ανελλιπώς τα τελευταία τέσσερα χρόνια, φυσικά με πρωταγωνιστή τον Ρουσόπουλο: Η κυβέρνηση πήρε αποστάσεις από το θέμα δηλώνοντας ότι θέλει και η ίδια να μάθει το «γιατί». Η γραμμή γνωστή: «προστατέψτε τον Πρωθυπουργό!». Υποψιάζομαι ότι θα ακούσουμε πάλι τα γνωστά «δεν είδαμε, δεν ξέρουμε», όποτε σκάει ένα τέτοιο θέμα για την κυβέρνηση - ήδη η Φάνη έκανε την αρχή. Και η σπουδή που δείχνουν οι αρχές να κατηγορήσουν την κυρία που εμπλέκεται για εκβιασμό πριν καν καταθέσει, μάλλον προς μια «ροζ» αναζήτηση αιτιών οδηγεί...

Η υπόθεση είναι ακόμη στην αρχή της, όπως όλα δείχνουν. Θα μάθουμε την αλήθεια, θα βγει κάτι από αυτό, θα οδηγήσει σε μια νέα προσέγγιση της πολιτείας απέναντι στο ΥΠ.ΠΟ.;

Η απάντηση είναι αρνητική…δυστυχώς…για μια ακόμη φορά…

Ολυμπία...

2007-10-12T23:32:00.000+03:00

«Θα την αφήσουν να καεί, να μου το θυμηθείς!»….
«Δε νομίζω. Τόσο άχρηστοι; Την Ολυμπία τη γνωρίζει όλη η υφήλιος.»
……
Αν και το ταξίδι που σχεδίαζα στην Ολυμπία φυσικά ακυρώθηκε, ήθελα μόνο να πάω να δω από κοντά το μέγεθος της καταστροφής. Ούτε αυτό το κατάφερα. Ίσως γιατί ήθελα να την κρατήσω στη θύμησή μου, όπως ήταν την τελευταία φορά που πήγα. Ίσως γιατί είχα κουραστεί να βλέπω Βουλγαράκηδες και Ζαχόπουλους στην τηλεόραση με φόντο τον καμένο Κρόνιο λόφο.
…
Η επιστροφή δεν ήταν εύκολη. Τί να εξηγήσω στους συναδέλφους; Γιατί κάηκε η Ολυμπία; Γιατί χαθήκαν τόσες ζωές; Γιατί αυτή η κυβέρνηση εκλέχτηκε ξανά; Μακάρι να γνώριζα κι εγώ ο ίδιος!

Τα γλυπτά του Παρθενώνα και η σιωπή…

2007-07-26T00:31:00.000+03:00

Προχθές μίλησε σε αίθουσα του πανεπιστημίου του Würzburg στη Γερμανία ο ομότιμος καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας του πανεπιστημίου του Cambridge και πρόεδρος της Βρετανικής Επιτροπής για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα κ. Αnthony Snodgrass, μετά από πρόσκληση του ‘Ευρωπαικού Κέντρου για την επιστημονική, θρησκευτική και πολιτιστική συνεργασία. Ελληνογερμανική Πρωτοβουλία’. Τίτλος της ομιλίας: «η αληθινή ιστορία των γλυπτών του Παρθενώνα». Με αδιάσειστα επιστημονικά στοιχεία επιχειρηματολόγησε για την επανένωση των γλυπτών του Παρθενώνα στο νέο Μουσείο Ακροπόλεως. Με αναλυτικό τρόπο αναφέρθηκε στην ιστορία της υπόθεσης και με καυστικό και πειστικό τρόπο κατέρριψε ένα ένα τα επιχειρήματα της αντίθετης πλευράς.
Θυμίζω ότι πρόσφατα επέστρεψε ένα θραύσμα της ζωφόρου από την Αρχαιολογική Συλλογή του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης, μετά από προσπάθειες τόσο του τότε καθηγητή Αρχαίας Ιστορίας και αντιπρύτανη του ίδιου πανεπιστημίου Άγγελου Χανιώτη, όσο και του καθηγητή Reinhard Stupperich, Διευθυντή της Συλλογής και του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, ο οποίος είναι και πρόεδρος της Γερμανικής Επιτροπής για την επιστροφή των γλυπτών στην Ελλάδα.
Θυμίζω επίσης ότι στην Αρχαιολογική Συλλογή του μουσείου Martin von Wagner του Πανεπιστημίου του Würzburg υπάρχει ένα ακόμη θραύσμα από μετόπη του Παρθενώνα.

Κεφαλή Κενταύρου από τη νότια μετόπη 5 του Παρθενώνα στο μουσείο Martin von Wagner.

Η μετόπη 5 στο Βρετανικό Μουσείο.

Η Μετόπη 5 αποκαταστημένη. Εκμαγείο στο μουσείο Martin von Wagner.

Στην ομιλία του Α. Snodgrass έδωσαν το παρόν η ομότιμη καθηγήτρια Erika Simon, πρώην διευθύντρια της Συλλογής, και o καθηγητής Ulrich Sinn, νυν διευθυντής της Αρχαιολογικής Συλλογής και του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου όπως και αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου του Würzburg.
Μετά το τέλος της ομιλίας συζήτηση δεν έγινε. Ερωτήσεις δεν τέθηκαν. Οι - κατά τα άλλα λαλίστατοι - Γερμανοί καθηγητές έσκυψαν το κεφάλι και εγκατέλειψαν την αίθουσα σιωπηλοί….

Με τί ασχολείται τελικά η Κλασική Αρχαιολογία;

2007-07-25T21:53:00.000+03:00

Διάβασα πριν λίγο καιρό τη βιβλιοκριτική της Erika Simon (Gnomon 78, 2006, 533-536) για τη διδακτορική διατριβή του Iωάννη Μυλωνόπουλου (J. Mylonopoulos, Πελοπόννησος οἰκητήριον Ποσειδῶνος. Heiligtümer und Kulte des Poseidon auf der Peloponnes. Kernos Suppl. 13 (Liège 2003). Εν συντομία η διατριβή διαπραγματεύεται τη λατρεία του Ποσειδώνα στην Πελοπόννησο, όπως αυτή παραδίδεται μέσα από τις φιλολογικές πηγές, τις επιγραφές και την αρχαιολογική πληροφορία, όπως προκύπτει από τις ανασκαφές και τα ευρήματα. Οι παρακάτω σκέψεις δεν αφορούν τη διατριβή αυτή καθαυτή, ούτε την συντάκτρια της βιβλιοκριτικής (με την Erika Simon θα ασχοληθούμε προσεχώς). Αφορούν μια νοοτροπία τόσο διαδεδομένη όσο και – κατά τη γνώμη μου – λανθασμένη στους κόλπους της Κλασικής Αρχαιολογίας.
Και γίνομαι πιο σαφής: Η βιβλιοκριτική αρχίζει με την εξής πρόταση (ελεύθερα μεταφρασμένη): «αυτή η διατριβή ανήκει περισσότερο στο πεδίο της ιστορίας της ελληνικής θρησκείας παρά σε αυτό της Κλασικής Αρχαιολογίας».
Και προκύπτουν τα ερωτήματα: ποιες εργασίες ανήκουν στην Κλασική Αρχαιολογία και ποιες σε άλλα πεδία; Τί τις χαρακτηρίζει και ποιο το περιεχόμενό τους;
Μπορεί τα παραπάνω ερωτήματα να έχουν αυτονόητες απαντήσεις, όχι όμως για όλους. Γιατί υπάρχουν διάφορες απόψεις, συχνά έντονα συγκρουόμενες, που απαντούν στα παραπάνω. Υπάρχει για παράδειγμα η άποψη ότι αρχαιολόγοι είναι μόνο αυτοί που ασχολούνται με τα ευρήματα αυτά καθαυτά, που μελετούν την εξέλιξή τους, την τυπολογία τους, την εικονογραφία τους κ.ο.κ., δηλαδή το αντικείμενο έξω από το αρχαιολογικό περιβάλλον του ως αντικείμενο Τέχνης και μόνο. Η άλλη άποψη προτείνει τη μελέτη όλων των διαθέσιμων στοιχείων, φιλολογικών, επιγραφικών και αρχαιολογικών στην προσπάθεια της αναπαράστασης της κάθε πλευράς, πολιτικής, κοινωνικής κ.οκ., του παρελθόντος πολιτισμού.
Επιστρέφουμε στο παράδειγμα της συγκεκριμένης διατριβής. Ο συγγραφέας συγκέντρωσε όλα τα διαθέσιμα σε αυτόν στοιχεία για να μελετήσει τη λατρεία του Ποσειδώνα στην Πελοπόννησο. Και αναρωτιέται κανείς: οι επιγραφές δεν είναι αρχαιολογικό εύρημα; Δεν πρέπει οι φιλολογικές πηγές να ληφθούν υπόψην όταν είναι τα μοναδικά στοιχεία που μας έχουν μείνει και τελικά: η μελέτη της θρησκευτικής ζωής των αρχαίων Ελλήνων δεν είναι αντικείμενο μελέτης της Αρχαιολογίας;
Η παραπάνω άποψη της Simon δεν είναι ούτε καινούρια ούτε ξεπερασμένη – δυστυχώς. Και είναι βαθιά ριζωμένη στους κόλπους της Κλασικής Αρχαιολογίας από τη γέννησή της έως και σήμερα. Είναι η Αρχαιολογία – Ιστορία της Τέχνης. Μια στείρα περιγραφή του ευρήματος, η τυπολογική του εξέλιξη και η χρονολογική του ένταξη με βάση το στιλ. Και αυτή η τάση είναι ιδιαίτερα εμφανής στη γερμανική παράδοση και βιβλιογραφία. Η αποθέωση της Κατηγοριοποίησης. Κλασική Αρχαιολογία σημαίνει να μελετούμε τα αντικείμενα ως προϊόντα Τέχνης και μόνο, άσχετα αν για παράδειγμα είναι ταφικά ή αναθηματικά ανάγλυφα, ελεύθερα ή αετωματικά γλυπτά, αν τα αγγεία ανακαλύφθηκαν σε τάφους ή σε ιερό.
Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι η Simon προέρχεται από αυτήν την παράδοση, έχει ασχοληθεί μόνο με την εικονογραφία και στο κάτω κάτω είναι και πολύ ηλικιωμένη για να έχει πιο ανοικτούς ορίζοντες. Δεκτό. Η νοοτροπία όμως αυτή είναι εντονότατη και στη σύγχρονη γερμανική βιβλιογραφία και στην εκπαίδευση στα πανεπιστήμια. Και είναι τόσο έντονη, που πολλές φορές ξεπερνά την συνηθισμένη ανταλλαγή απόψεων και θέσεων ανάμεσα στους μελετητές. Ένα – σχετικά ανώδυνο - από τα πολλά παραδείγματα: υφηγήτρια παρουσιάζει σε διάλεξη μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων για αναθηματικά ανάγλυφα. Στην εισαγωγή της αναφέρεται σε μια πρόταση από το βιβλίο του W. Burkert, Αρχαία ελληνική θρησκεία. Αρχαϊκή και κλασική εποχή (Αθήνα 1993). Στη συζήτηση που ακολουθεί, καθηγήτρια Αρχαιολογίας ‘επιτίθεται’ στην ομιλούσα, λέγοντας ότι είναι απαράδεκτο να αναφέρεται σε μελετητές άλλων τομέων, ότι τους αρχαιολόγους πρέπει να τους ενδιαφέρει μόνο η εικονογραφία και τέτοια τινά....
Σε αυτό το θέμα θα χρειαστεί να επανέλθω…